Trump ante portas (Φ. 1972)

 

Του Κώστα Τζαναβάρα  *

 

ΕΧΕΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΘΕΙ ΓΙΑ ΤΙΣ 24 ΤΡΕΧΟΝΤΟΣ η καθιερωμένη ετήσια ομιλία του Προέδρου των ΗΠΑ στο Κογκρέσο. Σε κοινή συνεδρίαση της Γερουσίας και της Βουλής, ο εκάστοτε Πρόεδρος εκφωνεί λόγο με θέμα "State of the Union" -Η κατάσταση της Ένωσης.

Μαντεύω ότι ο μέσος αναγνώστης, που τυχόν το μαθαίνει τώρα, θα σταυροκοπιέται μήπως και μάθουμε επί τέλους κάτι αξιόπιστο για το Ουκρανικό, το Γροινλανδικό,  το Βενεζουελανικό, το Ιρανικό, το Παλαιστινιακό, το Καναδικό, το Ευρωπαϊκό, το Παναμαϊκό και τόσα άλλα διεθνή ζητήματα που έχει ανοικτά ο απρόβλεπτος πλανητάρχης.

Η ελπίδα αυτή, υποθέτω, βασίζεται στην σκέψη ότι η επισημότητα του χώρου και της εκδήλωσης θα τον επηρεάσει αρκούντως ώστε να αφήσει στην πάντα τις απειλές, τις προκλήσεις, τις μπλόφες και τόσα άλλα που ταλαιπωρούν, συστηματικά και καθημερινά, τα κανάλια και τα κοινωνικά δίκτυα.

ΤΟΛΜΩ ΝΑ ΠΡΟΒΛΕΨΩ ΟΤΙ ΘΑ ΑΠΟΔΕΙΧΘΕΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ Η ΟΜΙΛΙΑ, αλλά κύριο θέμα της θα είναι το [ξεχασμένο;] θέμα των δασμών. Έχει καιρό να μας απασχολήσει σχετικά, αλλά οι δασμοί "τρέχουν", οι σχετικές διακρατικές εμπορικές συμφωνίες εφαρμόζονται.

Προ ημερών ανακοινώθηκε η εμπορική συμφωνία μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ινδίας. Κινείται στο πνεύμα Trump, και αφορά μειώσεις [το τονίζω: μειώσεις] εκατέρωθεν δυσθεώρητων δασμών. Προϋπήρχαν δηλαδή δασμοί.

Μάθαμε, πλέον, τί γινόταν με τους μονόπλευρους δασμούς -όχι; Επίσης, μάθαμε και ότι διακρατικές (εκτός ΗΠΑ) συμφωνίες επί δασμών συνιστούν αντιπαλότητα στο γνωστό "America first". Τόσα χρόνια πέρασαν, αλλά ακόμη δεν έχει μεταφρασθεί σωστά. "Πρώτα η Αμερική", όχι "Πρώτη η Αμερική".

Να, λοιπόν, μιά πιθανή κορώνα του πλανητάρχη: Οι δικοί μας δασμοί είναι προστατευτισμός. Οι δικοί τους δασμοί είναι εμπορική συμφωνία.

ΚΟΝΤΟΛΟΓΙΣ, ΕΝΑ ΤΟ ΚΡΑΤΟΥΜΕΝΟ: Οι δασμοί Trump γίνονται παγκόσμιος θεσμός. Είναι σωστός θεσμός. Δε χάθηκε κι ο κόσμος που τους επέβαλε τσαμπουκαλίδικα ο πλανητάρχης. Χαλάλι του;

ΠΡΟΕΧΕΙ, ΣΙΓΟΥΡΑ, Η ΟΥΣΙΑ. Τουτέστιν: τί ψάρια έπιασαν οι δασμοί στις εισαγωγές στις ΗΠΑ. Ο πλανητάρχης, όθεν, έχει να απαντήσει σε δύο κρίσιμες ερωτήσεις: [1] ποιός επιβαρύνθηκε ΤΕΛΙΚΑ από τους δασμούς; Και [2] ποιές οι επιπτώσεις των δασμών σε βασικούς δείκτες της οικονομίας (ΑΕΠ, πληθωρισμός, χρέος, επιτόκια, χρηματιστήριο κ.λ.π.); Κι αν είναι ικανοποιητικές ΚΑΙ οι δύο κρίσιμες απαντήσεις, μία ακόμη: [3] ποιό το μέλλον των δασμών;

Αναμένουμε απαντήσεις, συνεπώς, αλλά δεν είναι κακό να το σκεφθούμε και λίγο νωρίτερα...

ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΡΩΤΗΣΗ [1], ΚΑΙ για να καταλάβουμε αν εννοούμε όλοι το ίδιο, θα αντιγράψω από το προ έτους άρθρο "Trump's trump tramp" (Η ΦΩΝΗ ΤΗΣ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ φ.1926/6.2.2025):

"ΠΟΙΟΣ ΘΑ ΠΛΗΡΩΣΕΙ ΤΕΛΙΚΑ ΤΟΥΣ ΔΑΣΜΟΥΣ; -η όλη ουσία. Ο εξαγωγέας; ο εισαγωγέας; ο πωλητής; ο καταναλωτής; Δεν είναι εύκολη η απάντηση. Καθόλου, και δεν είναι προκαθορισμένη. Δεν μπορεί να προβλεφθεί, δηλαδή, ποιος θα φανεί πιό μπόσικος σε αυτήν την διελκυστίνδα αποσταθεροποίησης τιμών και ποσοτήτων.

Να δούμε απλά τα ενδεχόμενα. Ένα εμπόρευμα στο ράφι του σούπερ μάρκετ, κόστους σήμερα 100 ευρώ, ας πούμε ότι επιβαρύνεται τώρα με 20 ευρώ δασμούς. Αν συνεχίσει να πουλιέται 100 ευρώ, τότε επιβαρύνθηκε ο εξαγωγέας. Αν καταλήξει να πουλιέται 120 ευρώ, τότε, κοινώς, ο καταναλωτής πλήρωσε το μάρμαρο. Αν ισορροπήσει στα 110 ευρώ, τότε ο εξαγωγέας και ο καταναλωτής μοιράσθηκαν τη ζημιά. Σωστά;

Στην αναμπουμπούλα, δεν αποκλείεται να δούμε και άλλα περίεργα. Ευκαιρίας δοθείσης, τίποτα δεν αποκλείει ούτε το 130 ούτε το 90. Εμπόριο είναι αυτό. Το σίγουρο είναι ότι θα κερδίσουν οι πιό δυναμικοί. Και οι πιό διορατικοί."

ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΜΕΤΑ, τώρα πιά, η απάντηση έχει δοθεί στην πράξη. Μένει να βρουν χρόνο να την τεκμηριώσουν οι ειδικοί και οι αρμόδιοι, που έχουν και την γνώση αλλά και την πληροφόρηση. Μαζί, και οι διάφοροι ειδικοί οικονομολόγοι που προέβλεψαν δημοσίως ότι θα την πληρώσουν οι καταναλωτές.

Βεβαίως, η πραγματικότητα είναι πολύ πιό σύνθετη από την ως άνω απλουστευμένη παρουσίαση του -μη ειδικού!!- υπογράφοντος. Επεξηγώ: η λύση στην απορία μας, το ποιός πλήρωσε το μάρμαρο δηλαδή, εξαρτάται καθέκαστα. Εξαρτάται από το προϊόν, από τον εξαγωγέα και τη χώρα του, από το ύψος του κάθε δασμού, από τον ανταγωνισμό με την εγχώρια παραγωγή, κ.λ.π. Εξαρτάται και από τη συγκυρία και την έγκαιρη αντίδραση στα προεδρικά καψόνια -σωστά;

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΩΝ ΗΠΑ, φυσικά, ξέρει την απάντηση. Προφανώς, όχι μόνον την είχε προβλέψει πριν ξεκινήσει αλλά "μάτωσε" για να δικαιωθεί αυτή η πρόβλεψη. Κάπως έτσι, τώρα πιά, είναι θέμα μόνον χρόνου να καταλάβουν και οι επιστήμονες πώς λύνει η πιάτσα την κρίσιμη άσκηση: "πώς επιβάλλονται δασμοί χωρίς να επιβαρυνθεί ο πληθωρισμός;"

Και, αφού δεν επιβαρύνθηκε ο πληθωρισμός, άρα δεν πλήρωσε το μάρμαρο ο καταναλωτής -απλά πράγματα. Ή, πάλι, το πλήρωσε και ο αποπληθωρισμός -λογικό; Θα περιμένουμε, επομένως, τους ειδικούς -σωστά;

ΠΑΡΑΛΛΗΛΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΛΗΘΩΡΙΣΜΟ, είναι καλά τα νέα και στα υπόλοιπα μέτωπα. Και, μέχρι την ημέρα του καθιερωμένου προεδρικού λόγου, θα έχουν απαντηθεί καλύτερα οι ερωτήσεις [1] και [2]. Χρειάζεται κάποιος χρόνος επεξεργασίας στοιχείων, αλλά και εκκρεμούν ανακοινώσεις για κάποιες κρίσιμες στατιστικές. Δεν είναι σύμπτωση, εικάζω, ότι τα νέα για το ΑΕΠ θα έχουν ανακοινωθεί 4 ημέρες νωρίτερα...

ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ, κρατάμε τα επιτεύγματα του πλανητάρχη. Μπήκε το νερό στο αυλάκι, εν ολίγοις. Το εργαλείο των δασμών επανεφευρέθηκε. Σιγά-σιγά, θα αυξάνονται οι δασμοί και θα μειώνονται οι φόροι στο εισόδημα. Θα πρόκειται για κοσμογονική αλλαγή, αν καταργηθεί η φορολογία εισοδήματος. Και θα προεξοφληθεί.

Το υπογράφω από χρόνια. Πού θα πάει;

 

Κόρινθος 3 Φεβρουαρίου 2026

 

*Κώστας Τζαναβάρας

σύμβουλος μηχανικός -συγγραφέας