Οι τραγωδίες μπορεί να αποφευχθούν (Φ. 1997)

 

Πριν από δύο εβδομάδες γράφαμε ότι «Η Κορινθία του αύριο χτίζεται σήμερα». Τα τραγικά γεγονότα των τελευταίων ημερών μάς υπενθυμίζουν, με τον πιο σκληρό τρόπο, ότι το αύριο χτίζεται πρώτα απ' όλα με πρόληψη, παιδεία, εκπαίδευση και υπευθυνότητα. Αυτή είναι η σημαντικότερη επένδυση για μια ασφαλή κοινωνία, γιατί κάθε ζωή που σώζεται είναι μια νίκη της πρόληψης.

 

Της Εύης Κοκκίνου, δικηγόρου-διαμεσολαβήτριας*

Τέσσερις ανθρώπινες ζωές χάθηκαν μέσα σε λίγες ημέρες.

Ένας εργαζόμενος στη φονική έκρηξη στη μονάδα παραγωγής ξυδιού στα Εξαμίλια Κορινθίας.

Τρεις πυροσβέστες στην πρώτη γραμμή της μάχης με τις φλόγες, δύο στο Ρέθυμνο και ένας στο Γύθειο.

Διαφορετικές τραγωδίες. Το ίδιο, όμως, ερώτημα.

Μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί;

Πριν από δύο εβδομάδες, από αυτή εδώ τη θέση, η «Φωνή της Κορινθίας» αφιέρωσε το πρωτοσέλιδό της στην αξία της πρόληψης.

Με τον τίτλο «Η Κορινθία του αύριο χτίζεται σήμερα», υποστηρίξαμε ότι η πρόληψη, ο κοινός σχεδιασμός και η συνεργασία αποτελούν τις αναγκαίες προϋποθέσεις για να προστατεύσουμε τον τόπο μας, τις ζωές μας και την προοπτική ανάπτυξής του.

 

 

Θέσαμε τότε ορισμένα απλά αλλά ουσιαστικά ερωτήματα.

Γνωρίζουμε πού βρίσκεται το πλησιέστερο ασφαλές σημείο συγκέντρωσης σε περίπτωση σεισμού;

Ξέρουμε ποια είναι η διαδρομή εκκένωσης της περιοχής μας σε περίπτωση μεγάλης πυρκαγιάς;

Έχουμε συμμετάσχει ποτέ σε οργανωμένη άσκηση Πολιτικής Προστασίας;

Συνεργάζονται οι φορείς όσο απαιτούν οι σύγχρονες προκλήσεις;

Δυστυχώς, τα γεγονότα που ακολούθησαν έδωσαν στα ερωτήματα αυτά μια δραματική επικαιρότητα.

Η Δικαιοσύνη θα διερευνήσει τις συνθήκες της έκρηξης στα Εξαμίλια και θα αποδώσει τις ευθύνες όπου αυτές υπάρχουν. Αυτός, εξάλλου, είναι ο θεσμικός της ρόλος.

Ο δικός μας ρόλος, όμως, είναι να αναζητήσουμε τις βαθύτερες αιτίες που οδηγούν ξανά και ξανά σε ανθρώπινες απώλειες.

Γιατί σχεδόν κάθε φορά, μετά τον πόνο και τα συλλυπητήρια, επιστρέφουμε στις ίδιες ακριβώς διαπιστώσεις.

Παραλείψεις. Ελλιπής πρόληψη. Ελλιπής εκπαίδευση. Μη τήρηση κανόνων ασφαλείας.

Και όμως, η ανθρώπινη ζωή δεν μπορεί να εξαρτάται από την τύχη.

Στις επιχειρήσεις, η ασφάλεια δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως κόστος, ούτε ως μια γραφειοκρατική, τυπική υποχρέωση. Είναι η πρώτη ευθύνη κάθε εργοδότη απέναντι στους ανθρώπους που του εμπιστεύονται καθημερινά τη ζωή και την εργασία τους.

Το ίδιο ισχύει και για την Πολιτεία.

Τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει σημαντικά βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση. Η ενίσχυση της Πολιτικής Προστασίας με το εθνικό πρόγραμμα Πολιτικής Προστασίας «ΑΙΓΙΣ», οι καθαρισμοί των δασών, η δημιουργία νέων ειδικών μονάδων και η ανανέωση μέρους του εξοπλισμού δείχνουν ότι η πρόληψη έχει αρχίσει να αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα στον εθνικό σχεδιασμό.

Οι προσπάθειες αυτές αξίζουν αναγνώρισης. Ωστόσο, η πραγματικότητα δείχνει ότι απαιτούνται ακόμη περισσότερα.

Η κλιματική κρίση αλλάζει τα δεδομένα με ταχύτητα που κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί πριν από λίγα χρόνια. Οι πυρκαγιές γίνονται πιο βίαιες, πιο απρόβλεπτες και πιο επικίνδυνες.

Αυτό σημαίνει ότι η χώρα πρέπει να συνεχίσει να επενδύει περισσότερο σε σύγχρονα πυροσβεστικά αεροσκάφη και ελικόπτερα, σε ασφαλέστερο ατομικό εξοπλισμό, στην προστασία της υγείας και της ασφάλειας των πυροσβεστών, στη συνεχή επιχειρησιακή εκπαίδευση και στην αξιοποίηση της επιστήμης και της τεχνολογίας.

Η προστασία όσων βρίσκονται στην πρώτη γραμμή είναι εθνική υποχρέωση.

---

Η πρόληψη είναι πολιτισμός

Όμως, όσο σημαντικές κι αν είναι οι κρατικές επενδύσεις, δεν αρκούν από μόνες τους.

Το μεγαλύτερο στοίχημα βρίσκεται αλλού.

Βρίσκεται στην κουλτούρα της πρόληψης.

Ας είμαστε ειλικρινείς. Η ευθύνη δεν ανήκει πάντοτε μόνο στο κράτος ή στις επιχειρήσεις. Ανήκει και σε εμάς. Όταν θεωρούμε ότι «σε εμάς δεν θα συμβεί». Όταν αδιαφορούμε για έναν κανόνα ασφαλείας. Όταν βλέπουμε έναν κίνδυνο και επιλέγουμε να μην αντιδράσουμε. Όταν αντιμετωπίζουμε την πρόληψη ως χάσιμο χρόνου.

Καμία νομοθεσία και κανένας κρατικός μηχανισμός δεν μπορούν να υποκαταστήσουν την προσωπική ευθύνη. Η πρόληψη αρχίζει από τη συνείδηση του καθενός μας.

Είναι, πάνω απ' όλα, θέμα παιδείας. Διδάσκεται στο σχολείο. Καλλιεργείται στην οικογένεια. Εμπεδώνεται στους χώρους εργασίας μέσα από συνεχή εκπαίδευση.

Ενισχύεται στους δήμους, με ασκήσεις ετοιμότητας, ενημέρωση των πολιτών και συνεργασία όλων των υπηρεσιών.

Δεν αρκεί να γνωρίζουν μόνο οι επαγγελματίες τι πρέπει να κάνουν.

Πρέπει να γνωρίζουμε όλοι.

Γιατί μια οργανωμένη κοινωνία δεν εκπαιδεύει μόνο τους διασώστες της.

Εκπαιδεύει και τους πολίτες της.

Ίσως αυτό να είναι το μεγαλύτερο έλλειμμα της χώρας μας.

Δεν μας λείπουν μόνο περισσότερα μέσα.

Δεν μας λείπουν μόνο περισσότερα χρήματα.

Μας λείπει μια σταθερή κουλτούρα ευθύνης.

Συχνά επενδύουμε περισσότερο στη διαχείριση της καταστροφής παρά στην αποτροπή της.

Αναζητούμε υπευθύνους όταν όλα έχουν τελειώσει.

Υποσχόμαστε ότι «δεν θα ξανασυμβεί».

Και λίγο αργότερα βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μια νέα τραγωδία.

Η Ελλάδα δεν στερείται ούτε ανθρώπινου δυναμικού ούτε δυνατοτήτων. Διαθέτει εξαιρετικούς επιστήμονες, ικανά στελέχη στα Σώματα Ασφαλείας, εθελοντές που προσφέρουν ανιδιοτελώς και πολίτες με γνώσεις και διάθεση να συμβάλλουν. Εκείνο που χρειάζεται είναι η καλύτερη οργάνωση όλων αυτών των δυνάμεων μέσα από σταθερούς θεσμούς, μακροπρόθεσμο σχεδιασμό και μια κουλτούρα που επιβραβεύει την υπευθυνότητα και όχι την προχειρότητα.

Έτσι οικοδομούνται τα σύγχρονα κράτη.

Όχι μόνο όταν αποδεικνύουν ότι μπορούν να διαχειριστούν μια κρίση.

Αλλά όταν καταφέρνουν να αποτρέψουν τις περισσότερες από αυτές.

Πριν από δύο εβδομάδες γράφαμε ότι «Η Κορινθία του αύριο χτίζεται σήμερα».

Σήμερα, η φράση αυτή αποκτά ακόμη βαθύτερο νόημα.

Γιατί το αύριο δεν χτίζεται μόνο με έργα.

Χτίζεται με ασφάλεια.

Με γνώση.

Με παιδεία.

Με υπευθυνότητα.

Με πρόληψη.

Οι κοινωνίες δεν κρίνονται μόνο από το πόσο αποτελεσματικά αντιμετωπίζουν μια κρίση. Κρίνονται κυρίως από το πόσο έχουν προετοιμαστεί για να την αποτρέψουν.

Η πρόληψη δεν είναι πολυτέλεια. Δεν είναι δαπάνη. Δεν είναι μια ακόμη δημόσια πολιτική. Είναι πολιτισμός.

Και ο πραγματικός πολιτισμός μιας κοινωνίας δεν μετριέται μόνο από τα έργα που δημιουργεί, αλλά και από τις ζωές που καταφέρνει να προστατεύσει.

Αν θέλουμε πραγματικά μια Ελλάδα πιο ασφαλή, πιο σύγχρονη και πιο ανθρώπινη, οφείλουμε να κάνουμε την πρόληψη τρόπο σκέψης και στάση ζωής. Ο πραγματικός πατριωτισμός δεν εξαντλείται στην αγάπη για τον τόπο μας. Εκφράζεται καθημερινά με την προσπάθεια να τον κάνουμε καλύτερο, ασφαλέστερο και δικαιότερο για όλους. Και αυτό αρχίζει από την πρόληψη. Γιατί κάθε ζωή που σώζεται είναι μια νίκη της πρόληψης.

 

Τα ερωτήματα παραμένουν. Και σήμερα είναι ακόμη πιο επίκαιρα.

 

*Γνωρίζετε πού είναι το πλησιέστερο ασφαλές σημείο συγκέντρωσης σε περίπτωση σεισμού;

*Ξέρετε ποια είναι η διαδρομή εκκένωσης της περιοχής σας σε περίπτωση μεγάλης πυρκαγιάς;

*Έχετε συμμετάσχει ποτέ σε οργανωμένη άσκηση Πολιτικής Προστασίας στον δήμο σας;

*Είναι η ασφάλεια αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα σε κάθε επιχείρηση;

*Είναι οι πυροσβέστες μας επαρκώς εκπαιδευμένοι και εξοπλισμένοι για τις νέες συνθήκες της κλιματικής κρίσης;

*Πιστεύετε ότι οι έξι Δήμοι της Κορινθίας συνεργάζονται όσο θα έπρεπε σε θέματα πρόληψης;

 

    * Εύη Κοκκίνου - Κελλάρη

Δικηγόρος - Διαμεσολαβήτρια
Msc Διοίκηση Τουρ/κών
Επιχειρήσεων
Απ. Παύλου 40, Κόρινθος
τηλ. 27410 84568
6944964225
email: ekokklaw@otenet.gr,
https:/evikokkinoulaw.gr