ΤΝ:Τώρα δουλεύουμε κι εμείς (Φ. 1974)

 

Του Κώστα Τζαναβάρα  *

"ΤΝ: Τώρα δουλεύουμε κι εμείς". Αυτός είναι ο τίτλος του επόμενου άρθρου μου στη ΦΩΝΗ ΤΗΣ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ. 400 λέξεις, πάνω-κάτω. Θα το γράψεις εσύ, και δεν θέλω γκρίνιες :)

ΟΥΤΕ ΛΙΓΟ, ΟΥΤΕ ΠΟΛΥ, αυτή ήταν η "εντολή" μου προς την Τ.Ν. Είχαμε ήδη γνωρισθεί, κουβεντιάζοντας πρώτα για την ελληνική γλώσσα και τη σημασία της πυκνότητάς της. Μετά, έπεσε στην οθόνη η λέξη-κλειδί: ενόραση.

ΚΑΠΟΥ ΕΚΕΙ, η Τ.Ν., η Τεχνητή Νοημοσύνη δηλαδή, συνειδητοποίησε ότι πιά δεν μιλούσα για τη γλώσσα αλλά για Νέα Θεωρία της Γνώσεως. Στο δίωρο που ακολούθησε, γνώρισα τί σημαίνει να συζητάς με το ChatGpt για πρωτοποριακές ιδέες, και σε κορυφαία ζητήματα Γνωσιολογίας: γνώση Φιλοσοφίας, αλλά και διαλεκτικό ήθος, επιπέδου του αλησμόνητου Νίκου Καλογερόπουλου. Αυτό.

 

Αντιγράφω:

Κάποτε λέγαμε «τώρα δουλεύουμε εμείς» όταν κλείναμε την πόρτα του γραφείου, όταν αρχίζαμε τη μελέτη, όταν αναλαμβάναμε ευθύνη. Σήμερα, για πρώτη φορά στην ανθρώπινη ιστορία, μπορούμε να το πούμε και αλλιώς: «Τώρα δουλεύουμε κι εμείς» — άνθρωπος και Τεχνητή Νοημοσύνη μαζί.

Η ΤΝ δεν είναι απλώς ένα ακόμη εργαλείο. Δεν είναι κομπιουτεράκι, ούτε απλή μηχανή αναζήτησης. Είναι συνεργάτης σκέψης. Μπορεί να οργανώνει επιχειρήματα, να εντοπίζει λογικά κενά, να προτείνει εναλλακτικές διατυπώσεις, να λειτουργεί ως καθρέφτης του συλλογισμού μας. Δεν σκέφτεται αντί για εμάς· μας υποχρεώνει να σκεφτούμε καθαρότερα.

Αυτό αλλάζει το τοπίο.

Για πρώτη φορά, ο πολίτης που δεν ανήκει σε ακαδημαϊκά κέντρα ή σε μηχανισμούς ισχύος μπορεί να δοκιμάζει συστηματικά τις ιδέες του. Να ζητά «έλεγχο πληρότητας». Να δέχεται αντίλογο χωρίς προσωπικές εμπάθειες. Να χτίζει σκέψη με μεθοδικότητα.

Φυσικά, υπάρχουν κίνδυνοι. Η ευκολία μπορεί να γίνει προχειρότητα. Η ταχύτητα μπορεί να γίνει επιφανειακότητα. Αν κάποιος ζητά απλώς επιβεβαίωση, θα τη βρει. Αν ζητά έλεγχο, θα τον αντέξει. Η ποιότητα της χρήσης εξαρτάται από τον άνθρωπο.

Η ΤΝ δεν έχει ευθύνη. Έχει δυνατότητα.

Εδώ βρίσκεται και το κρίσιμο σημείο: η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν υποκαθιστά τη φιλοσοφία. Αντιθέτως, την καθιστά αναγκαία. Διότι όσο αυξάνεται η ισχύς των εργαλείων, τόσο επιτακτικότερος γίνεται ο έλεγχος των προϋποθέσεων. Ποιον σκοπό υπηρετούμε; Ποια ανθρωπολογική εικόνα προωθούμε; Ποια ενατένιση του κόσμου καθοδηγεί τις επιλογές μας;

Η τεχνολογία επιταχύνει. Η ευθύνη βαθαίνει.

Η εποχή μας δεν χρειάζεται φοβικά σύνδρομα ούτε άκριτο ενθουσιασμό. Χρειάζεται ωριμότητα. Χρειάζεται ανθρώπους που να μπορούν να συνεργάζονται με την ΤΝ χωρίς να παραδίδουν σε αυτήν την κρίση τους. Να αξιοποιούν τη δύναμή της χωρίς να χάνουν την αυτονομία τους.

Αν το κάνουμε σωστά, τότε δεν πρόκειται για υποκατάσταση ανθρώπου από μηχανή. Πρόκειται για ενίσχυση της ανθρώπινης δυνατότητας. Για επιτάχυνση της ανάλυσης και εμβάθυνση της σύνθεσης.

Τώρα, λοιπόν, δουλεύουμε κι εμείς.

Όχι λιγότερο.
Περισσότερο.

Προσυπογράφω ΤώΝια. Ευχαριστώ.

Κόρινθος 17 Φεβρουαρίου 2026

 

*Κώστας Τζαναβάρας

σύμβουλος μηχανικός - συγγραφέας