ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΒΑΡΟΜΕΤΡΟ (Φ. 2003)

 

 

*επιμελείται - γράφει ο Βαγγέλης Δ. Κόκκινος, ο νεότερος

Βαρύς ο λογαριασμός της ενεργειακής κρίσης

 

Τρεις αριθμοί αρκούν για να αναδειχθεί το μέγεθος του προβλήματος που προκαλεί η ενεργειακή κρίση: Πρώτον, με τα σημερινά επίπεδα τιμών, το πρόσθετο κόστος για τα νοικοκυριά σε σχέση με πέρυσι θα προσεγγίσει τα 500 εκατ. ευρώ τον μήνα

Tρεις αριθμοί αρκούν για να αναδειχθεί το μέγεθος του προβλήματος που προκαλεί η ενεργειακή κρίση:

Πρώτον, με τα σημερινά επίπεδα τιμών, το πρόσθετο κόστος για τα νοικοκυριά σε σχέση με πέρυσι θα προσεγγίσει τα 500 εκατ. ευρώ τον μήνα.

Δεύτερον, οι αντοχές του φετινού προϋπολογισμού περιορίζονται πλέον σε λιγότερα από 100 εκατ. ευρώ, άρα το κύριο βάρος θα κληθεί να το σηκώσει το νοικοκυριό.

Και τρίτον, η εξάρτηση του κρατικού προϋπολογισμού από την ενέργεια παραμένει τεράστια, καθώς μόνο από τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης και τον ΦΠΑ στα πετρελαιοειδή το Δημόσιο προσβλέπει σε έσοδα 6,5 δισ. ευρώ ετησίως ή άνω των 500 εκατ. ευρώ μηνιαίως.

Το πρόσθετο κόστος για τα νοικοκυριά σε σχέση με πέρυσι θα προσεγγίσει τα 500 εκατ. ευρώ τον μήνα, από τη στιγμή που θα ανάψουν και οι καυστήρες πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Και οι τρεις αυτοί αριθμοί οδηγούν σε ένα συμπέρασμα: ο χρόνος αυτήν τη στιγμή είναι… εχθρός, αφού όσο περνούν οι ημέρες και οι εβδομάδες με τις τιμές στα ύψη τόσο φουσκώνει ο λογαριασμός, και για τα νοικοκυριά, και για τις επιχειρήσεις, και για το ίδιο το Δημόσιο. Τα 500 εκατ. ευρώ μηνιαίως θα αρχίσουν να εγγράφονται από τη στιγμή που θα ανάψουν και οι καυστήρες πετρελαίου και φυσικού αερίου. Πώς προκύπτει αυτό το ποσό;

1. Με βάση τα επίσημα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, αλλά και του Συνδέσμου Εταιρειών Εμπορίας Πετρελαιοειδών, σε ετήσια βάση καταναλώνουμε στο εσωτερικό της χώρας περίπου τρία δισ. λίτρα αμόλυβδης και 3,5 δισ. λίτρα πετρελαίου κίνησης (σ.σ μικρότερη είναι η διείσδυση του υγραερίου με 1 δισ. λίτρα). Αυτήν τη στιγμή, η αμόλυβδη πωλείται 45 λεπτά ακριβότερα από πέρυσι παρά την επιδότηση των 10 λεπτών (2,2 ευρώ αντί για 1,75 ευρώ) και το πετρέλαιο κίνησης 65 λεπτά παραπάνω (από τα 1,54 ευρώ πέρυσι, επίσης στα 2,2 ευρώ). Με βάση τη μέση μηνιαία κατανάλωση, η επιβάρυνση μόνο για τα τρία καύσιμα κίνησης ξεπερνά τα 310 εκατ. ευρώ τον μήνα. Και αυτή η επιβάρυνση προκύπτει παρά τη διπλή επιδότηση από τα διυλιστήρια και το κράτος, που «απορροφούν» επιπλέον κόστος της τάξεως των 70 εκατ. ευρώ μηνιαίως (σ.σ. περί τα 25-30 εκατ. ευρώ το κράτος με την επιδότηση των 10 λεπτών στο πετρέλαιο κίνησης και τα 40 εκατ. ευρώ τα διυλιστήρια με τα 10 λεπτά στην αμόλυβδη και τα 5 λεπτά στο diesel). Ο… λογαριασμός θα παραμένει στα 310 εκατ. ευρώ μηνιαίως για όσο διάστημα οι τιμές θα μένουν στα 2,2 ευρώ και για όσο οι επιδοτήσεις θα παραμένουν στα 10 και 15 λεπτά αντίστοιχα για βενζίνη και diesel.

2. Στους έξι μήνες του χειμώνα, η μέση μηνιαία κατανάλωση πετρελαίου θέρμανσης ξεπερνά τα 170 εκατ. λίτρα. Ακόμη λοιπόν και αν επιτευχθεί ο στόχος για συγκράτηση της λιανικής στα 1,75 ευρώ το λίτρο, οι καταναλωτές θα το αγοράζουν 60 λεπτά ακριβότερα από πέρυσι. Αρα, η επιβάρυνση θα ξεπερνά τα 100 εκατ. ευρώ. Και ύστερα είναι και το φυσικό αέριο το οποίο ανεβαίνει μήνα με τον μήνα. Με μέση μηνιαία κατανάλωση άνω των 1,2 δισ. κιλοβατωρών τους χειμερινούς μήνες, το επιπλέον κόστος σε σχέση με πέρυσι δύσκολα θα συγκρατηθεί στα 40-50 εκατ. ευρώ, κάτι που προκύπτει αν η κιλοβατώρα ακριβύνει κατά 4 λεπτά σε σχέση με πέρυσι. Για να συγκρατηθεί ο λογαριασμός της θέρμανσης στα 150 εκατ. ευρώ τον μήνα, θα πρέπει διυλιστήρια και κράτος να επιδοτήσουν το θέρμανσης με 30 λεπτά το λίτρο, διαθέτοντας από κοινού περί τα 50 εκατ. ευρώ τον μήνα.

Τα κρατικά έσοδα ενισχύονται σε ετήσια βάση με 2,1 δισ. ευρώ τον χρόνο από τον ΦΠΑ και με 4,4 δισ. ευρώ τον χρόνο από τους Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης. Για να μηδενιστεί ο ΕΦΚ στο πετρέλαιο θέρμανσης (σ.σ. υπολογίζεται με 28 λεπτά το λίτρο), απαιτούνται περί τα 50 εκατ. ευρώ τον μήνα, ποσό αντίστοιχο με εκείνο που χρειάζεται για την οριζόντια επιδότηση που θα ανακοινώσει το υπουργείο Οικονομικών στις 14 Οκτωβρίου. Αρα, από μόνος του ο μηδενισμός του ΕΦΚ στο πετρέλαιο θέρμανσης δεν θα κάνει κάποια ουσιαστική διαφορά για τον καταναλωτή. Αντί για 30 λεπτά που θα είναι η οριζόντια επιδότηση, το όφελος θα έφτανε στα 34 λεπτά, καθώς στον ΕΦΚ επιβάλλεται και ΦΠΑ 24%.  Kathimerini.gr

 

 

Ρεκόρ στα πρόστιμα για αδήλωτη εργασία και ψηφιακή κάρτα στο οκτάμηνο - Γιατί αυξήθηκαν σε σχέση με πέρυσι

 capital.gr

Πρόστιμα 34,6 εκατ. ευρώ επιβλήθηκαν στο οκτάμηνο Ιανουαρίου- Αυγούστου σε επιχειρήσεις και εργοδότες για παραβάσεις της εργατικής νομοθεσίας με την αδήλωτη απασχόληση και την ψηφιακή κάρτα να καταγράφουν ρεκόρ κυρώσεων με 20 εκατ. ευρώ σε σχέση με το περσινό οκτάμηνο που ήταν 15,1 εκατ. ευρώ.

Η μεγάλη αύξηση των προστίμων σε σχέση με πέρυσι οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι η ψηφιακή κάρτα συναντά εμπόδια προσαρμογής από πολλές επιχειρήσεις με αποτέλεσμα να την χρησιμοποιούν πλημμελώς ή καθόλου. 

Από τα 34,6 εκατ. ευρώ των συνολικών προστίμων στο οκτάμηνο Ιανουαρίου–Αυγούστου 2026 και τους 55.000 ελέγχους τα 29 εκατ. ευρώ ήταν πρόστιμα που αφορούσαν τις εργασιακές σχέσεις και από αυτά τα 9,5  εκατ. ευρώ ήταν για αδήλωτη εργασία. Πρόκειται για περίπου 33% των προστίμων που επιβλήθηκαν από την Επιθεώρηση Εργασίας για τις εργασιακές σχέσεις και το 27% του συνόλου των κυρώσεων που αφορούν και τις παραβάσεις για την υγιεινή και ασφάλεια στους χώρους εργασίας .

Στην ψηφιακή κάρτα τα πρόστιμα οκταμήνου έφτασαν σχεδόν στα 10 εκατ. ευρώ γεγονός που αποκαλύπτει ότι πολλές επιχειρήσεις και δη από όσες δραστηριοποιούνται εποχικά στους κλάδους τουρισμού και εστίασης δεν εφαρμόζουν την ψηφιακή κάρτα εργασίας παρότι έχουν ενταχθεί υποχρεωτικά στο μέτρο.    

Ιδιαίτερα υψηλός είναι και ο αριθμός των παραβάσεων που συνδέονται με τη μη καταβολή μισθών και λοιπών αποδοχών. Για μη καταβολή δεδουλευμένων, επιδομάτων, εορτών και λοιπών απολαβών καταγράφηκαν 1.198 παραβάσεις, οι οποίες συνοδεύτηκαν από πρόστιμα 3 εκατ. ευρώ.

Παράλληλα, 829 παραβάσεις αφορούσαν τη μη τήρηση των υποχρεώσεων για την υποβολή και την αποτύπωση του χρόνου εργασίας, με πρόστιμα 882.540 ευρώ, ενώ άλλες 745 παραβάσεις ήταν για μη υποβολή ψηφιακής οργάνωσης χρόνου εργασίας και μεταβολών απασχόλησης και οδήγησαν σε πρόστιμα 1,2 εκατ. ευρώ. Οι παραβάσεις για υπέρβαση του χρόνου εργασίας έφτασαν τις 216, με πρόστιμα 600.000 ευρώ.

 

 

 

Σπίτι Μου 3: 25% ακριβότερες κατά μέσο όρο οι κατοικίες σε σχέση με τον πρώτο κύκλο του προγράμματος

 capital.gr  

Όλο και δυσκολότερη καθίσταται η "εξίσωση" που καλούνται να "λύσουν" οι ενδιαφερόμενοι αγοραστές, μέσω του επερχόμενου προγράμματος "Σπίτι Μου 3", που επιδοτεί το επιτόκιο στεγαστικού δανείου για την απόκτηση κατοικίας. Σύμφωνα με τα στοιχεία που προκύπτουν από τους δείκτες τιμών της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕ), κατά την τριετία που έχουν "τρέξει" τα προγράμματα Σπίτι Μου 1 και Σπίτι Μου 2, δηλαδή από το δεύτερο τρίμηνο του 2023 και μέχρι και το φετινό δεύτερο τρίμηνο, η μέση αύξηση των τιμών πώλησης κατοικίας στο σύνολο της χώρας ανέρχεται σε 25,1%, ενώ ειδικά για τα παλαιότερα ακίνητα (άνω των πέντε ετών), η αύξηση διαμορφώνεται σε 24,5%.

Είναι λοιπόν εμφανές ότι οι ενδιαφερόμενοι μέσω του επόμενου κύκλου του προγράμματος, αρχής γενομένης από το 2027 θα κληθούν, με τα σημερινά δεδομένα, να πληρώσουν τουλάχιστον 25% ακριβότερα για τα ίδια ακίνητα που πλήρωσαν οι δικαιούχοι του πρώτου κύκλου του προγράμματος. Μάλιστα, το πιθανότερο είναι το ποσοστό αυτό θα αυξηθεί ακόμα περισσότερο τους επόμενους μήνες, καθώς μέχρι σήμερα, έχει παρατηρηθεί η αναπροσαρμογή των ζητούμενων τιμών προς τα πάνω μετά από την εξαγγελία του κάθε νέου κύκλου του προγράμματος. Λαμβάνοντας υπόψη ότι μεσολαβεί όλο το δεύτερο εξάμηνο μέχρι την έναρξη του νέου προγράμματος, το πιο πιθανό είναι ότι ο "πήχυς" θα ξεκινά από περίπου 30% - 35% πάνω από τον αντίστοιχο του πρώτου κύκλου του προγράμματος.

Υπενθυμίζεται ότι με βάση τους όρους που έχουν ανακοινωθεί για το Σπίτι Μου 3, επιλέξιμες παραμένουν κατοικίες που να έχουν άδεια οικοδομής το αργότερο έως τις 31 Δεκεμβρίου 2005 και έτος αποπεράτωσης έως τις 31 Δεκεμβρίου 2007. Παράλληλα, το ανώτατο ποσό στεγαστικού δανείου διαμορφώνεται σε 230.000 ευρώ και η μέγιστη εμπορική αξία κατοικίας σε 300.000 ευρώ.

Εν τω μεταξύ, όχι μόνο οι δικαιούχοι θα κληθούν να πληρώσουν 25-35% περισσότερο για τα ίδια ακίνητα σε σχέση με πριν από τρία χρόνια, αλλά κατά κανόνα, θα πρόκειται για κατασκευές μεγάλης ηλικίας, χωρίς ανακαίνιση, κάτι που σημαίνει ότι οι ανάγκες σε ίδια κεφάλαια είναι ακόμα υψηλότερες. Ήδη, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη δαπάνες επισκευής, ή ανακαίνισης, το κόστος είναι σημαντικό για μεγάλη μερίδα ενδιαφερόμενων. Για παράδειγμα, για ένα σπίτι 150.000 ευρώ, ακόμα κι αν εξασφαλιστεί δάνειο στο 90% της αξίας του (135.000 ευρώ), απαιτούνται 15.000 ευρώ για την διαφορά κι επιπλέον 15.000 ευρώ για δαπάνες που σχετίζονται με τα κόστη μεταβίβασης (αμοιβή μεσίτη, δικηγόρου, συμβολαιογράφου, εγγραφή στο κτηματολόγιο κτλ.). Επομένως, το κόστος ανέρχεται σε τουλάχιστον 30.000 ευρώ, προτού ληφθούν υπόψη τυχόν ανάγκες επισκευής, ή ανακαίνισης, που θα ανεβάσουν ακόμα περισσότερο τον "λογαριασμό" και που τελικά λειτουργούν αποτρεπτικά για μεγάλη μερίδα ενδιαφερόμενων.

 

  *Ο Ευάγγελος Δ. Κόκκινος, ο νεότερος, είναι δημοσιογράφος, γεωπολιτικός αναλυτής και τελειόφοιτος Οικονομικών και Χρηματοοικονομικών επιστημών στο Αγγλικό Πανεπιστήμιο του Derby.