Υπερνόμισμα νομισμάτων EL (Δωρεάν κοινοποίηση ιδέας του Κώστα Τζαναβάρα) (Φ. 1989)

Του Κώστα Τζαναβάρα *

Ενδιαφέρομαι να διαδώσω την πρωτοπόρα ιδέα μου σχετικά με το υπερνόμισμα EL, όπως το ορίζω, προκειμένου να αξιολογηθεί και -κατ’ ευχήν!- αξιοποιηθεί.

Η ΕΔΩ ΝΕΑ ΑΝΤΙΛΗΨΗ «ΝΟΜΙΣΜΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΩΝ»

Τα γνωστά νομίσματα είναι νομίσματα εμπορευμάτων. Υπάρχουν, δηλαδή, για να ρυθμίζουν τις ανταλλαγές εμπορευμάτων. Κατ’ αναλογίαν, ένα υπερνόμισμα θα υπάρχει για να ρυθμίζει τις ανταλλαγές νομισμάτων. Θα είναι, πολύ απλά, ένα «νόμισμα νομισμάτων». Ακριβέστερα: υπερνόμισμα νομισμάτων.

Η ΑΛΛΑΓΗ ΣΤΙΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ

Σήμερα ένας π.χ. Γάλλος επιχειρηματίας αγοράζει αργό πετρέλαιο, αξίας π.χ. 1.000 δολαρίων, από έναν π.χ. Νορβηγό πετρελαιοπαραγωγό. Τουτέστιν: ο Γάλλος μετατρέπει τα ευρώ του σε δολάρια, καταβάλλει δολάρια στον Νορβηγό, ο οποίος τα μετατρέπει σε νορβηγικές κορώνες.

Αυτός ο μεσολαβητικός ρόλος του δολαρίου είναι ακριβώς η έννοια του υπερνομίσματος, με τη διαφορά ότι το δολάριο δεν είναι ουδέτερο. Υπάρχουν Αμερικανοί επιχειρηματίες, όπως και Αμερικανοί πετρελαιοπαραγωγοί. Επίσης, Κινέζοι επιχειρηματίες που δεν είναι πια «Γάλλοι»...

Γι’ αυτό και μεταπολεμικά έχουν γίνει πολλές σοβαρές προσπάθειες για καθιέρωση παγκόσμιου νομίσματος. Καθώς το θέμα εξακολουθεί, η εδώ πρόταση φιλοδοξεί να υποστηρίξει το εγχείρημα με μία απλή και ουδέτερη λύση.

Η ΕΔΩ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

Για πρώτη φορά, δεν προτείνεται κάποιο παγκόσμιο νόμισμα, κάποιο νέο νόμισμα δηλαδή. Προτείνεται υπερνόμισμα, ήτοι μία άυλη νομισματική μονάδα, η οποία εκ κατασκευής δεν θα ανταγωνίζεται τα άλλα νομίσματα. Θα κάνει τα απολύτως απαραίτητα για τον ρόλο του ως νομισματικού διαμεσολαβητή.

Αυτή η αντικατάσταση του δολαρίου στις διεθνείς συναλλαγές από το EL, η λεγόμενη «αποδολαριοποίηση», ίσως δεν θα έλυνε μόνον το πρόβλημα των διεθνών συναλλαγών, αλλά και θα έδινε πίσω στις ΗΠΑ το εθνικό τους νόμισμα.

Η ΑΓΟΡΑΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ EL

Στο παράδειγμά μας, η τιμή θα συμφωνείται σε EL, π.χ. 2.000 EL, και θα ακολουθεί ειδική άμεση διαπραγμάτευση στη διεθνή αγορά. Ο Γάλλος μας θα δίνει ταυτόχρονα δύο συμμετρικές εντολές, ισόποσες σε EL.

Αφενός εντολή αγοράς 2.000 EL, πληρωτέων από τον ίδιο σε EUR, και αφετέρου εντολή πώλησης επίσης 2.000 EL, καταβλητέων στον Νορβηγό σε NOK. Με την εισαγωγή των δύο εντολών εκδίδονται αυτομάτως οι αντίστοιχοι τίτλοι: ο τίτλος αγοράς διαπραγματεύεται από τον αγοραστή, ενώ ο τίτλος πώλησης από τον πωλητή.

Στη λήξη της συνεδρίασης, τυχόν ανεκτέλεστες εντολές εκτελούνται συνολικά από τον market maker σε τιμές κλεισίματος.

Κατ’ αυτόν τον τρόπο οι εντολές αγοράς και πώλησης σε EL είναι πάντα ισόποσες και εκκαθαρίζονται αυθημερόν. Άρα εκ κατασκευής είναι αδύνατη η αποθεματοποίηση σε EL.

Η ΑΛΛΑΓΗ ΤΟΠΙΟΥ

Με την ως άνω ειδική διαδικασία διαπραγμάτευσης σε EL, η αγορά εμπορευμάτων και η αγορά συναλλάγματος, εν τέλει, ενοποιούνται. Κάθε επιχειρηματίας με διεθνή παρουσία μπορεί κάλλιστα να κινείται με το νόμισμα της επιλογής του CX και να εξυπηρετείται συναλλαγματικά με την ισοτιμία μεταξύ CX και EL.

Αντί για πλήθος επιμέρους αναφορών με κέντρο το δολάριο, κάθε νόμισμα αποκτά μία βασική ισοτιμία προς το EL. Υπό τον ουδέτερο νομισματικό άξονα EL, ξεχωρίζει οφθαλμοφανώς κάτι που σήμερα δεν είναι πάντα οφθαλμοφανές: ποιο νόμισμα ανεβαίνει και ποιο κατεβαίνει.

estEL: ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΥΠΕΡΝΟΜΙΣΜΑΤΟΣ EL

Η ως άνω αγοραία εφαρμογή του EL προϋποθέτει αλλαγή στη λειτουργία της αγοράς συναλλάγματος. Και πρόκειται σαφώς για επαναστατική αλλαγή, ικανή να ενεργοποιήσει «ντόμινο» μεγάλων ενάρετων αλλαγών.

Η παρακάτω εφαρμογή με στατιστικό υπολογισμό (estEL), υπολογιζόμενη από τις γνωστές συναλλαγματικές ισοτιμίες με ειδικό αλγόριθμο, είναι άμεσα εφικτή.

Με την πρόθυμη και πολύτιμη συμβολή του προγράμματος Τεχνητής Νοημοσύνης ChatGPT, αναπτύχθηκε ειδικός αλγόριθμος στατιστικής προσέγγισης της τιμής και της οικουμενικότητας του EL. Και ήδη διατίθενται τα πρώτα ενδεικτικά αποτελέσματα.

ΕΙΔΙΚΟΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΤΟΥ estEL

Χρησιμοποιήθηκαν ημερήσιες ισοτιμίες «noon», όπως ανακοινώνονται από την αμερικανική FED. Προτιμήθηκαν δεδομένα από το 1999, οπότε ξεκίνησε η διαπραγμάτευση του ευρώ.

Επιλέχθηκαν ενδεικτικά 14 βασικά νομίσματα, με κύριο κριτήριο την ελευθερία στη διαπραγμάτευσή τους.

Επιλέχθηκε τυπικό χρονικό διάστημα τετραετίας, κυλιόμενο ανά τρίμηνο.

Για την εκάστοτε τετραετία, διαμορφώνεται αντίστοιχο «καλάθι» νομισμάτων, με ειδικό τρόπο υπολογισμού του «βάρους» κάθε νομίσματος.

Η ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΔΩ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

Αυτό το «βάρος» νομίσματος στο καλάθι φαίνεται ότι υπήρξε βασικό πρόβλημα στις μέχρι τώρα προσπάθειες για καθιέρωση παγκόσμιου νομίσματος. Τα βάρη στο καλάθι συνδέθηκαν με την ποσότητα χρήματος σε κάθε νόμισμα. Όπως σχολίασε χαρακτηριστικά ο «συνήγορος» από το ChatGPT, «έβαζαν αβγά στο καλάθι ανάλογα με το βάρος της κότας».

Είναι εύλογη η σκέψη ότι οι προσπάθειες υπήρξαν φιλότιμες μεν, αλλά ναυάγησαν επειδή δεν βρέθηκε πειστική λύση. Εδώ, λοιπόν, το βάρος νομίσματος τίθεται -ούτως ειπείν- με αξιοκρατικά κριτήρια: ανάλογα με τη στατιστικώς εκτιμώμενη «αξιοπιστία νομίσματος», ή αλλιώς «οικουμενικότητα».

ΒΑΣΙΚΕΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ

Οι υπολογισμοί είναι σχετικά απλοί.

Η ευστάθεια μίας ισοτιμίας είναι το πηλίκο του μέσου όρου της ισοτιμίας προς την τυπική απόκλισή της. Η οικουμενικότητα ενός νομίσματος είναι ο τετραγωνικός μέσος των ευσταθειών των ισοτιμιών του προς κάθε ένα από τα άλλα νομίσματα. Με απλά λόγια, η πρώτη εκφράζει αξιοπιστία ισοτιμίας και η δεύτερη κύρος νομίσματος.

Τελικό κριτήριο είναι η οικουμενικότητα του estEL, ιδίως σε σύγκριση με την οικουμενικότητα του USD, του EUR, όπως και με τη μέση οικουμενικότητα των 14 νομισμάτων. Επικουρικώς, γίνεται και επιβεβαίωση βάσει της μέσης ευστάθειας ισοτιμιών νομίσματος.

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ

	Οικουμενικότητα	Διαφορά από USD	Μέση ευστάθεια	Διαφορά από USD
estEL	26,83	+55,0%	24,35	+52,8%
USD	17,31	—	15,93	—
EUR	21,60	+24,7%	19,26	+20,9%
mean14	17,20	-0,6%	15,86	-0,4%