ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ (Φ. 1973)

ΖΑΝ ΝΤ’ ΑΡΚ μια ξεχωριστή παράσταση στο θέατρο της Ημέρας

 

 

Του ΄Αρη Παπαδόπουλου*

Καιρό είχαμε να ασχοληθούμε θεατρικά με την Ιωάννα της Λωραίνης. Την περίφημη Ζαν Ντ’ Αρκ… Τη διαβάσαμε στα παιδικά μας χρόνια, ακόμη και στα περίφημα Κλασικά Εικονογραφημένα… Προσωπικά όμως δεν το είχα δει ποτέ επί σκηνής. Και μάλιστα σε μία λιτή παράσταση που έδινε περισσότερο έμφαση στα λεγόμενα και στις εκφράσεις των ηθοποιών. Είναι μία παράσταση που ψυχαγωγεί με την αρχαία έννοια του θεάτρου… Σε προβληματίζει και κάπου σε βάζει να αυτοαναψυχαναλυθείς. Γιατί εκφράζει ιδέες που στη σημερινή μας εποχή βαριόμασε να ασχοληθούμε και να τις συζητήσουμε ακόμη και στις παρέες που κυριαρχούνται από πολιτικές έριδες.

Το συγκεκριμένο θεατρικό έργο το έγραψε ο γνωστός Ιρλανδός συγγραφέας Μπέρναρντ Σο με τίτλο «Αγία Ιωάννα» (Saint Joan) το 1923, και θεωρείται ένα από τα κορυφαία του -αλλά και από τα σημαντικότερα ιστορικά δράματα του 20ού αιώνα.

Το έργο βασίζεται στη ζωή της Ζαν ντ’ Αρκ (Ιωάννας της Λωρραίνης), της νεαρής Γαλλίδας που οδήγησε τον γαλλικό στρατό εναντίον των Άγγλων και τελικά καταδικάστηκε και κάηκε στην πυρά το 1431.

Όμως ο Σο δεν τη γράφει ως αγιογραφία. Την παρουσιάζει ως έξυπνη, πρακτική, θαρραλέα, με ισχυρή προσωπικότητα και αυτοπεποίθηση, εμμένει στις απόψεις της και θυσιάζεται για αυτές, όπως ακριβώς θυσιάστηκε ο Σωκράτης, ο Χριστός, ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, ο Τσε Γκεβάρα και πολλοί άλλοι. Οι απόψεις της και η εμμονή της σε αυτές την κάνουν να μοιάζει με  πρόδρομο του σύγχρονου ατόμου λίγο πριν χωνευτεί από τα  social media.

O Σο παρουσιάζει την Ιωάννα να συγκρούεται με την Εκκλησία, το κράτος, την στρατιωτική και πολιτειακή εξουσία. Και αποκαλύπτει πως οι θεσμοί φοβούνται το άτομο που σκέφτεται μόνο του. Βέβαια η Ιωάννα εμφανίζεται εθνικίστρια (πολύ πριν υπάρξει εθνικισμός) και υπέρ άμεσης σχέσης με τον Θεό χωρίς τη μεσολάβηση της Εκκλησίας. Αυτά την κάνουν επικίνδυνη και προσδίδουν στο θεατρικό έργο μία σύγχρονη άποψη παρά το γεγονός ότι ιστορικά αναφέρεται στον σκοταδιστικό Μεσαίωνα. Αυτό όμως που συγκλονίζει είναι ο επίλογος του έργου, επειδή ακριβώς είναι μία αλήθεια που συναντάται ανά τους αιώνες και μας διδάσκει ότι η ανθρωπότητα τιμά τους πρωτοπόρους μόνο αφού πρώτα τους εξοντώσει.

Βέβαια για όσους ενδιαφέρονται για την Ζαν Ντ Αρκ έγραψαν με διάφορες παραλλαγές της προσωπικότητάς της ο Μπέρτολτ Μπρεχτ (Η Αγία Ιωάννα των Σφαγείων) και ο Ζαν Ανουίγ  (Η Λάρκα). Οι διαφορές τους; Ο Σο μας δίνει μία κοινωνιολογική/πολιτική ανάγνωση του θέματος. Ο Μπρεχτ μία μαρξιστική και οκ Ανουίγ μία υπαρξιακή/ηθική τραγωδία.

΄Οσο για το έργο;

Ο σκηνοθέτης Γιάννης Γιούλης ενδυναμώνει τον μύθο και την γοητευτική ιστορία της χειροδύναμης αγίας, επιτρέποντας να φανεί η παιδική αθωότητα, η εύθραυστη αρματωσιά και οι τετράγωνες πλάτες της. Δικαιώνει τον σπινθηροβόλο ορθολογισμό του συγγραφέα και αναδεικνύει την ευφυολογία του.... Η συντονισμένη επίδοση των ηθοποιών αγγίζει την τελειότητα και την σαγήνη του θεάματος. Είναι ηρωικοί... Προκαλούν σκηνικά μια ζυγισμένη σύνθεση, υποστηρίζοντας έντονους στο σύνολό τους χαρακτήρες... κινούνται στον απαιτούμενο δραματικό τόνο, καθώς εντείνουν ευεργετικά την υποκριτική υπόστασή τους προς την απαραίτητη διαλογική και την διαλεκτική... διευκρινίζουν και φωτίζουν τις απαιτούμενες πτυχές με τις καθαρόαιμες θεατρικές αρετές τους... Οι επιτεύξεις των ερμηνευτών με βαρύτητα απέναντι στην αυτόνομη αξία και φυσικά στην δόμηση της παρούσας δραματικής ιστορίας διαθέτουν πνευματικό αντίκρυσμα και εκτόπισμα... Το εντυπωσιακό, πολύχρωμο και αφαιρετικό ντεκόρ της Μπέτυς Λυρίτη δένει με τις κατάλληλες ενδυματολογικές επιλογές της...

Οι ηθοποιοί ακολουθούν με λεπτομερή ανταπόκριση μια συγκεκριμένη καθοδηγητική γραμμή και μια συνάδουσα κινησιολογική διδασκαλία. Επιτυγχάνουν πραγματικά την πλέον αψεγάδιαστη, συγκλονιστική και χαρακτηριστική ερμηνεία των προσώπων που υποδύονται, καθώς αποδίδουν στο έπακρο το ζητούμενο και το απαιτούμενο στα λόγια, στην κίνηση, στην χειρονομία, στην εκφραστική. Με αισθαντική ιδιοσυγκρασία η πρωταγωνίστρια  στις πτυχές του ρόλου της Αγίας Ιωάννας φωτίζει με την αρμόζουσα χροιά την αθωότητα, την αφέλεια, την καλοσύνη και σταδιακά την αφύπνιση, την εξέγερση και βέβαια τον ανατρεπτικό λόγο αδιάκοπα και άρρηκτα σε όλες τις σκηνές... Οι ηθοποιοί παίζουν στην κυριολεξία με υποβλητική σύνεση, είναι άριστοι, αξιόλογοι, άψογοι, αξιοσημείωτοι και πειστικοί σε σημείο να μπορούν οι θεατές να μεταλαμπαδεύσουν την ικανοποίησή τους στέλνοντας κι άλλους να δουν την κυριακάτικη παράσταση. ΄Αλλωστε μία βραδινή έξοδος στην Αθήνα δεν είναι μακρινή… Συνδυάζεται το θέατρο με ένα ωραίο δείπνο και επιστροφή στην κορινθιακή μας καθημερινότητα.

Συντελεστές:

Σκηνοθεσία – Διασκευή: Γιάννης Γιούλης, Μετάφραση: Γιώργος Καλογεράκης, Σκηνικά –, Κοστούμια: Μπέττυ Λυρίτη, Μουσική: Δημήτρης Ζαφειρέλης, Φωτισμοί: Γιώργος Σηφάκης, Βοηθοί σκηνοθέτη: Γιάννης Πισκιτζής, Ελένη Καταλιακού, Αφίσα: Ideogram/Stratis Zacharellis, Teaser: geonic, Φωτογραφίες: Αντώνης Ναυπλιώτης

Ηθοποιοί:

Διονύσης Θεοδόσης, Γιάννης Πισκιτζής, Μιλένα Παρθενίου, Λεόντιος Πετμεζάς, Αντώνης Μαυρέλης, Παναγιώτης Ξανθόπουλος, Φοίβος Καραμπέτσος, Αφηγήτρια: Ειρήνη Χρηστίδη, Φωτογραφίες: Ευγενική παραχώρηση Λεόντιου Πετμεζά, που διακρίνεται ως Αρχιεπίσκοπος με την Μιλένα Παρθενίου (Ζαν Ντ΄Αρκ).

*Ο Άρης Παπαδόπουλος

είναι δημοσιογράφος-συγγραφέας

 

 

 

 

Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο: Αφιέρωμα στην Ιλιάδα 2026

 

Το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο και η International Lyre Society συνδιοργανώνουν έναν μοναδικό ετήσιο κύκλο εκδηλώσεων με τίτλο «Η Ιλιάδα στο Μουσείο», ο οποίος παρουσιάζει στο κοινό το Ομηρικό έπος την τελευταία Κυριακή κάθε μήνα του 2026.

Ένας κύκλος 12 εκδηλώσεων όπου οι ραψωδίες του Ομήρου παίρνουν φωνή, ρυθμό και ήχο, με την ζωντανή συνοδεία της αρχαίας Ελληνικής λύρας.

Αρχαίος λόγος και μουσική συναντούν τον χώρο όπου η ιστορία αναπνέει.

Ένα ταξίδι στον επικό κόσμο του Τρωικού Πολέμου - όπως δεν τον έχουμε ξαναβιώσει.

Κάθε εκδήλωση περιλαμβάνει την απαγγελία δύο ραψωδιών της Ιλιάδας, την οποία αναλαμβάνουν οι σπουδαστές της Δραματικής Σχολής του Ωδείου Αθηνών.

Η μουσική συνοδεία πραγματοποιείται με αρχαία ελληνική λύρα από τους λυριστές της  International Lyre Society, υπό την επιστημονική και καλλιτεχνική εποπτεία του Δρα Νίκου Ξανθούλη.

Η πρώτη εκδήλωση του κύκλου «Ιλιάδα στο Μουσείο» θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή 25 Ιανουαρίου, στις 13:00-15:00 και θα παρουσιαστούν οι Ραψωδίες Α και Β με ζωντανή απαγγελία και συνοδεία αρχαίας ελληνικής επτάχορδης λύρας.

Στη λύρα: Νίκος Ξανθούλης

Απαγγελία Ραψωδίας Α: Φιλήμων Αδάμου

Απαγγελία Ραψωδίας Β: Μαρία Φιλίππου & Έβερεστ Μυφτάρι

Η παρακολούθηση των εκδηλώσεων είναι δωρεάν κατόπιν τηλεφωνικής κράτησης.

Οι θέσεις για τη φυσική εκδήλωση είναι περιορισμένες!

Έναρξη κρατήσεων θέσεων: Παρασκευή 23/1, στις 12:00 στο τηλέφωνο 2132144856.

Μπορείτε να παρακολουθήσετε την εκδήλωση της Κυριακής 25/1 μέσω live streaming στον παρακάτω σύνδεσμο 👉 https://www.youtube.com/live/9oaQPH-rxOY