Η πρό[σ]κληση του Μάρκο Ρούμπιο (Φ. 2006)

 

Του Κώστα Τζαναβάρα  *

 

Η ΒΑΡΥΣΗΜΑΝΤΗ ΟΜΙΛΙΑ του Υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο στην Πνύκα, στις 7 Οκτωβρίου 2026, είχε μία εντυπωσιακή παράλειψη, που έχει ήδη επισημανθεί. Εδώ, θα επιχειρήσουμε [τί άλλο;] μία εμβάθυνση στο φαινόμενο, αναδεικνύοντας πτυχές που δεν έχουν επισημανθεί ή/και σχολιασθεί.

Ούτε λίγο ούτε πολύ, λοιπόν, ο ρήτορας περιόρισε τη σύγχρονη Ελλάδα στο ρόλο της συμμάχου των ΗΠΑ. Το μόνο ιδιαίτερο, ήταν ότι την χαρακτήρισε "υποδειγματική σύμμαχο" (model ally). Δεν φρόντισε κάποια απαραίτητη διάκριση: μήπως εννοούσε "πειθήνια";

Δεν θα έβλαπτε, λόγου χάριν, να εκθέσει εν ολίγοις τα οφέλη της χώρας μας. Πόσο φθηνότερο θα μας έρχεται το φυσικό αέριο, τώρα που γινόμαστε ενεργειακός κόμβος;

ΑΥΤΗ Η ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗ της σύγχρονης Ελλάδας προβάλλει σαφέστερα με μία απλή ερώτηση εργασίας: στο Β' Παγκόσμιο Πόλεμο ήταν η Ελλάδα "υποδειγματική σύμμαχος"; ή μήπως κάτι ανώτερο; παραδειγματική;

ΕΙΝΑΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΟ ότι η απάντηση στην απλή ερώτηση εργασίας έχει ως πυρήνα την ίδια ακριβώς λέξη που μας εξήγησε υποδειγματικά ο υψηλός επισκέπτης μας: θυμός. Αυτή την ορμητική ψυχική δύναμη μας παρέδωσαν οι αρχαίοι, αυτή ενέπνευσε τους ιδρυτές των ΗΠΑ, αυτή λείπει σήμερα από την Ευρώπη. Και, ίσως, όχι μόνον από την Ευρώπη...

Αυτά μας τα εξήγησε -επαναλαμβάνω- υποδειγματικά ο υψηλός επισκέπτης μας. Εκείνο που ξέφυγε από τον εμπνευσμένο λόγο είναι ότι το ίδιο ψυχικό μας χάρισμα επιβεβαιώθηκε στα βουνά της Ηπείρου και της Θράκης. Στην Πίνδο και τη Ροδόπη. Απέναντι στον πανίσχυρο Άξονα.

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΓΡΑΨΕ, συνεπώς, ότι οι νεο-Έλληνες επιβεβαιώσαμε το βασικό προτέρημα των αρχαίων προγόνων μας. Συνεπώς, να η διαφορά: Υποδειγματικός είναι ο σύμμαχος που ανταποκρίνεται στις υποχρεώσεις που έχει κάθε σύμμαχος. Παραδειγματικός σύμμαχος είναι αυτός που, σε κρίσιμη στιγμή, δείχνει το δρόμο στους άλλους. Αυτός που έχει ξεχωριστό θυμό, που τον καθιστά σημαιοφόρο της συμμαχίας.

Ο ελληνικός θυμός οδήγησε όχι μόνον την άμυνα αλλά και την Αντίσταση. Σε χρόνο όπου η μεγάλη σύμμαχος περί άλλα ετύρβαζε. Σωστά;

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΑΡΕΛΕΙΨΕ, μάλιστα, να προβάλει αρκούντως μία κρίσιμη πτυχή της ελληνικής συμβολής. Ο ελληνόκτητος εμπορικός στόλος διατέθηκε σύσσωμος στον συμμαχικό αγώνα. Στη μακρά Μάχη του Ατλαντικού, η διατήρηση των θαλάσσιων γραμμών ανεφοδιασμού ήταν ζήτημα ζωής ή θανάτου για τη Βρετανία.

ΑΚΟΜΗ: Όταν η αποκλεισμένη Βρετανία ζήτησε επισήμως τη βοήθεια των Ελλήνων πλοιοκτητών, ο εκπρόσωπός της, ύστερα από τα αλλεπάλληλα “ναι”, ρώτησε τελικά ποιοι ήταν οι όροι τους. Η απάντηση ήταν: “Δεν υπάρχουν όροι”. Αυτός ήταν ο ελληνικός θυμός. Και στοίχισε το μεγαλύτερο μέρος του εμπορικού μας στόλου -κάπου 80%.

ΕΥΘΕΙΑ ΕΡΩΤΗΣΗ: Όλα αυτά γιατί δεν εκφωνήθηκαν στην Πνύκα;

Δεν θα ενίσχυαν το υπερατλαντικό μήνυμα αποφάσεων και μάχης; Δεν θα το έφερναν πιό κοντά στην θεωρητική επιβεβαίωση; Δεν θα το καθιστούσαν πιο ρεαλιστικό και πιο πειστικό;

Να το πω κι αλλιώς: Είναι, άραγε, ευκολότερο να μιμηθούμε τους προαιώνιους προγόνους μας από το να μιμηθούμε, στο πρωταρχικό θέμα του θυμού, τους παππούδες και τους πατεράδες μας;

Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΦΡΟΝΩ ΟΤΙ ΕΙΝΑΙ ΠΡΟΦΑΝΗΣ: ο επιφανής ρήτορας αγνοεί γεγονότα. Δεν τα τονίζει γιατί δεν τα γνωρίζει. Αν τα γνώριζε, ασφαλώς θα τα αξιοποιούσε. Τουτέστιν: Θα βασιζόταν και στη σύγχρονη Ελλάδα καλώντας την να ξανακάνει αυτό που έκανε και στον Μεγάλο Πόλεμο: να ανταποκριθεί στο ιστορικό της Χρέος. Με τον τρόπο της.

Ο Αμερικανός ΥΠΕΞ φαίνεται να θεωρεί ότι η μεγάλη χώρα του έχει όλα τα απαιτούμενα για να οδηγήσει την Ευρώπη, και ευρύτερα τη Δύση, στην ανάκτηση του θυμού. Να οδηγήσει την επιβίωσή της. 

ΔΕΝ ΜΕΝΕΙ ΠΑΡΑ να αποδείξουμε προσεκτικά ότι εδώ παραγνωρίζεται κάτι καίριο.

 

Κόρινθος 14 Οκτωβρίου 2026

*Κώστας Τζαναβάρας

σύμβουλος μηχανικός - συγγραφέας