Η Κόρινθος ως Λυρικό Σκηνικό: Από τον Μύθο της Μήδειας στον Φιλελληνισμό του Ροσίνι (Φ. 2002)

 

Αρχαία Κόρινθος, 2002, Φωτογραφία: Στέφανος Κυριακόπουλος

Η φωτογραφία δημοσιεύθηκε κατ’ αποκλειστικότητα στη Φωνή της Κορινθίας, στο φύλλο 1732/2021

Από τις μπαρόκ τραγωδίες της Μήδειας μέχρι το φιλελληνικό έπος του Ροσίνι, το νέο μας αφιέρωμα φωτίζει την ιστορική διαδρομή της Κορίνθου στη διεθνή όπερα και τη σύγχρονη ανάγκη για ένα εμβληματικό σπίτι των Τεχνών.

  

γράφει η Εύη Κοκκίνου*

 

Ξαναδιαβάζοντας προηγούμενο αφιέρωμά μας στη «Φωνή της Κορινθίας», φύλλο 1732, με τίτλο «Η Πολιορκία της Κορίνθου του Τζοακίνο Ροσίνι ή τι κοινό έχει ο Τζοακίνο Ροσσίνι, η Αρχαία Κόρινθος και το Μεσολόγγι», συνειδητοποίησα για ακόμη μία φορά ότι η περιοχή μας κουβαλά μια ανεκτίμητη πολιτιστική προίκα.

Η Κόρινθος, λόγω της στρατηγικής της θέσης και της πλούσιας μυθολογικής της παράδοσης, δεν υπήρξε μόνον μια σπουδαία πόλη της αρχαιότητας. Υπήρξε και ένας από τους πιο γοητευτικούς καμβάδες στην ιστορία της ευρωπαϊκής όπερας. Για τους μεγάλους συνθέτες και λιμπρετίστες, λειτούργησε διαχρονικά ως το απόλυτο σκηνικό για τη σύγκρουση ανάμεσα στο ορθολογικό και το μαγικό, τη Δύση και την Ανατολή, το καθήκον και το πάθος.

Η πρώτη και πιο σκοτεινή πτυχή της πόλης στο λυρικό θέατρο είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τον μύθο της Μήδειας. Εδώ, η Κόρινθος γίνεται το θέατρο μιας απόλυτης τραγωδίας, ο τόπος όπου η προδομένη μάγισσα εκδικείται τον Ιάσονα και τον βασιλιά Κρέοντα. Ήδη από την περίοδο του γαλλικού μπαρόκ, ο Μαρκ-Αντουάν Σαρπαντιέ συνθέτει τη δική του «Médée» (1693), αναδεικνύοντας την πόλη σε σύμβολο κοσμοπολιτισμού που όμως αδυνατεί να ενσωματώσει το «ξένο» στοιχείο.

Έναν αιώνα αργότερα, ο Λουίτζι Κερουμπίνι παραδίδει τη δική του μνημειώδη «Médée» (1797). Μέσα στα τείχη της Κορίνθου, η μουσική του Κερουμπίνι αποτυπώνει την ψυχική κατάρρευση και την καταστροφή μιας ολόκληρης πόλης από τη φλόγα της εκδίκησης -ένα έργο που έμελλε να σφραγιστεί αιώνια από τη συγκλονιστική ερμηνεία της Μαρίας Κάλλας. Στο ίδιο μυθολογικό μονοπάτι βαδίζει και ο Γιόχαν Σίμον Μάιρ με την όπερα «Medea in Corinto» (1813), ένα αριστούργημα του Bel Canto.

Η ιστορία της Κορίνθου κρύβει όμως και μια γοητευτική σύμπτωση που συνδέει τον μύθο με την ιστορική πραγματικότητα του 19ου αιώνα. Στην πρεμιέρα της όπερας του Μάιρ στη Νάπολη, τον ρόλο της Μήδειας ερμήνευσε η κορυφαία υψίφωνος Ιζαμπέλα Κολμπράν. Λίγα χρόνια αργότερα, η Κολμπράν έγινε σύζυγος και μούσα του Τζοακίνο Ροσίνι, του ανθρώπου που θα έγραφε την επόμενη μεγάλη λυρική σελίδα για την πόλη.

 Με την «Πολιορκία της Κορίνθου» (1826), ο Ροσίνι μετατοπίζει το ενδιαφέρον από τον μύθο στην Ιστορία, μεταφέροντας τη δράση στα γεγονότα του 1459. Όπως αναλύσαμε στο αρχικό μου ως άνω άρθρο, με την Ελληνική Επανάσταση σε κρίσιμη καμπή και την Ευρώπη συγκλονισμένη από την πτώση του Μεσολογγίου, ο Ροσίνι χρησιμοποιεί την Κόρινθο ως μια πανίσχυρη πολιτική αλληγορία. Η πόλη μετατρέπεται σε σύμβολο του ευρωπαϊκού πολιτισμού που αμύνεται μέχρι θανάτου απέναντι στον κατακτητή, ξεσηκώνοντας ένα ανεπανάληπτο κύμα φιλελληνισμού στις όπερες του Παρισιού.

Από τις μπαρόκ τραγωδίες και τα ψυχολογικά δράματα της Μήδειας, μέχρι τις ηρωικές θυσίες του Ρομαντισμού, η Κόρινθος αποδείχθηκε κάτι πολύ περισσότερο από ένα απλό γεωγραφικό σκηνικό· υπήρξε μια παγκόσμια ιδέα.

Σήμερα, η πόλη που ενέπνευσε τους κορυφαίους δημιουργούς της παγκόσμιας μουσικής ιστορίας οφείλει να αντιληφθεί το «χρέος» της απέναντι στην ίδια της την Τέχνη και την Ιστορία.

Είναι ιστορική ανάγκη και πολιτιστικό καθήκον της σύγχρονης Κορίνθου να αποκτήσει ένα εμβληματικό, σύγχρονο θέατρο, ένα κτήριο-κόσμημα, το οποίο θα είναι σε θέση να στεγάζει μεγάλες, ποιοτικές παραγωγές. Μόνο έτσι η πόλη θα πάψει να είναι απλώς ένα ένδοξο σκηνικό του παρελθόντος και θα μετατραπεί σε έναν ζωντανό, σύγχρονο φάρο πολιτισμού που της αξίζει.

 

 

 * Εύη Κοκκίνου

Δικηγόρος - Διαμεσολαβήτρια
Msc Διοίκηση Τουρ/κών
Επιχειρήσεων
Απ. Παύλου 40, Κόρινθος
τηλ. 27410 84568
6944964225
email: ekokklaw@otenet.gr,
https:/evikokkinoulaw.gr