ΜΕ ΤΟ ΘΑΡΡΟΣ ΤΗΣ ΓΝΩΜΗΣ (Φ. 1999)

 

     Βαγγέλης Δ. Κόκκινος, ο νεότερος *

 

Η ειρήνη απαιτεί ισχύ-Η αξία της αποτροπής

 

Παρά τις συζητήσεις για «ήρεμα νερά» στο Αιγαίο, ένα γεγονός παραμένει αδιαμφισβήτητο. Η Ελλάδα δεν μπορεί να βασίσει την πολιτική ασφαλείας της στο ότι η Τουρκία περνάει μια καλή εβδομάδα.

Η πρόσφατη κλιμάκωση στο Αιγαίο αποτελεί μια χρήσιμη υπενθύμιση, καθώς η Άγκυρα αμφισβήτησε για άλλη μια φορά τις ελληνικές πρωτοβουλίες, αντιτάχθηκε στα σχέδια της Αθήνας στην περιοχή και επανέφερε τις γνωστές απαιτήσεις της σχετικά με τη στρατιωτικοποίηση των ελληνικών νησιών και τη λεγόμενη «Γαλάζια Πατρίδα». Τίποτα από όλα αυτά δεν είναι καινούργιο. Αυτό που έχει αλλάξει είναι η προθυμία της Ελλάδας να απαντήσει στην πίεση με κάτι πιο ουσιαστικό από κούφιες διπλωματικές διαμαρτυρίες.

Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» είναι το πιο ξεκάθαρο παράδειγμα. Η συμφωνία της Ελλάδας ύψους 3 δισ. ευρώ με το Ισραήλ για ένα πολυεπίπεδο σύστημα αεροπορικής και αντιβαλλιστικής άμυνας είναι μια ασφάλεια που έπρεπε να είχε εξασφαλιστεί εδώ και καιρό. Το σύστημα, το οποίο ενσωματώνει ισραηλινές δυνατότητες όπως τα «David’s Sling», «Barak MX» και «SPYDER», αποσκοπεί στην προστασία του ελληνικού εδάφους από τις απειλές που καθορίζουν όλο και περισσότερο τον σύγχρονο πόλεμο: μη επανδρωμένα αεροσκάφη, πύραυλοι κρουζ, βαλλιστικοί πύραυλοι και επιθέσεις κορεσμού.

 

Αυτό έχει τεράστια σημασία για μια χώρα της οποίας η γεωγραφία αποτελεί τη μεγαλύτερη στρατηγική της ευπάθεια, αλλά και πλεονέκτημα. Το Αιγαίο είναι διάσπαρτο με νησιά, στρατιωτικές εγκαταστάσεις, αεροδρόμια, λιμάνια και ζωτικής σημασίας υποδομές. Η Ελλάδα δεν μπορεί να διακινδυνεύσει να διαπιστώσει εν μέσω κρίσης ότι μια χούφτα μαχητικών αεροσκαφών και παλαιωμένα αμυντικά συστήματα είναι ανεπαρκή έναντι μιας μαζικής επίθεσης με drones ή πυραύλους.

Η Τουρκία κατανοεί αυτή την πραγματικότητα. Το ίδιο και η Ελλάδα. Η διαφορά είναι ότι η Αθήνα επενδύει επιτέλους στην ικανότητα να επιβάλλει κόστος σε όποιον σκέφτεται να ασκήσει πίεση. Αυτό δεν πρέπει να συγχέεται με την προετοιμασία για πόλεμο. Ακριβώς το αντίθετο. Η αποτροπή λειτουργεί ακριβώς επειδή καθιστά τον πόλεμο λιγότερο ελκυστικό. Μια χώρα που μπορεί να υπερασπιστεί το έδαφός της βρίσκεται σε ισχυρότερη θέση για να διαπραγματευτεί, να απορρίψει τελεσίγραφα και να αντισταθεί στην πίεση. Αυτή είναι η στρατηγική αξία της Ασπίδας του Αχιλλέα, η οποία εκτοξεύει το κόστος μιας ενδεχόμενης τουρκικής επίθεσης σε δυσθεώρητα ύψη.

Υπάρχει και ένας άλλος λόγος για αισιοδοξία: η ελληνική βιομηχανία αναμένεται να αναλάβει σημαντικό ρόλο στο πρόγραμμα, με μερίδιο που θα φτάνει το 25%. Αν η Αθήνα το χειριστεί σωστά, το έργο θα μπορούσε να συμβάλει στη μετατροπή των αμυντικών δαπανών σε βιομηχανική ικανότητα, δημιουργώντας τεχνογνωσία, τεχνολογία και θέσεις εργασίας, αντί να στέλνει απλώς άλλη μια επιταγή πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ στο εξωτερικό.

Η Ελλάδα έχει περάσει πάρα πολύ καιρό ελπίζοντας ότι η αυτοσυγκράτηση θα ήταν αμοιβαία. Το δίδαγμα του Αιγαίου είναι απλούστερο: αξίζει να υπερασπιστούμε την ειρήνη, και αξίζει να διαθέτουμε τα μέσα για να υπερασπιστούμε την κυριαρχία μας. Η Ασπίδα του Αχιλλέα, λοιπόν, είναι ένα μήνυμα προς όλους: η Ελλάδα προτίθεται να είναι σε θέση να πει «όχι» — και να κάνει αυτό το «όχι» αξιόπιστο. 

 

*Ο Ευάγγελος Δ. Κόκκινος, ο νεότερος, είναι δημοσιογράφος, γεωπολιτικός αναλυτής και τελειόφοιτος Οικονομικών και Χρηματοοικονομικών επιστημών στο Αγγλικό Πανεπιστήμιο του Derby.