Οι καύσωνες δεν αντιμετωπίζονται με ευχές – Ώρα οι Δήμοι να αποκτήσουν Σχέδιο Ανθεκτικότητας (Φ. 1996)
the Netherlands
Το πρόσφατο ρεπορτάζ της Καθημερινής για τη θερινή ενεργειακή φτώχεια ανέδειξε ένα πρόβλημα που μέχρι πρόσφατα περνούσε σχεδόν απαρατήρητο: η κλιματική κρίση δεν μας απειλεί μόνο έξω από τα σπίτια μας, αλλά και μέσα σε αυτά. Σήμερα, χιλιάδες ελληνικά νοικοκυριά αδυνατούν να διατηρήσουν ασφαλείς θερμοκρασίες κατά τη διάρκεια των καυσώνων, με σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία, την ποιότητα ζωής και την κοινωνική συνοχή.
Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά. Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα ευρωπαϊκά δεδομένα, 46,1% των ελληνικών νοικοκυριών δηλώνουν ότι δεν μπορούν να διατηρήσουν το σπίτι τους επαρκώς δροσερό το καλοκαίρι, ποσοστό που είναι το υψηλότερο στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Παράλληλα, έρευνες σε ελληνικές κατοικίες έχουν καταγράψει εσωτερικές θερμοκρασίες έως και 38°C, ενώ πολλά νοικοκυριά περιορίζουν τη χρήση του κλιματισμού σε μόλις μία ή δύο ώρες ημερησίως, επειδή δεν μπορούν να αντέξουν το ενεργειακό κόστος. Την ίδια στιγμή, η κατανάλωση ενέργειας για ψύξη κατοικιών στην Ελλάδα υπερδιπλασιάστηκε από το 2018 έως το 2024, αποδεικνύοντας ότι το πρόβλημα επιδεινώνεται με γρήγορους ρυθμούς. Η απάντηση, όμως, δεν μπορεί να είναι περισσότερα κλιματιστικά. Αν συνεχίσουμε να αντιμετωπίζουμε τη ζέστη μόνο με αυξημένη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, θα εγκλωβιστούμε σε έναν φαύλο κύκλο υψηλότερων λογαριασμών, μεγαλύτερων ενεργειακών αναγκών και ακόμη μεγαλύτερης ευαλωτότητας.
Η πραγματική λύση βρίσκεται στην πρόληψη και στην προσαρμογή των πόλεών μας στη νέα κλιματική πραγματικότητα. Και εδώ ο ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι καθοριστικός. Οι Δήμοι δεν είναι απλοί διαχειριστές της καθημερινότητας. Είναι ο θεσμός που βρίσκεται πιο κοντά στον πολίτη και μπορεί να εφαρμόσει πολιτικές με άμεσο αποτέλεσμα. Χρειάζεται, λοιπόν, να περάσουμε από τις αποσπασματικές παρεμβάσεις σε ένα ολοκληρωμένο Σχέδιο Ανθεκτικότητας στους Καύσωνες. Ένα τέτοιο σχέδιο θα πρέπει να περιλαμβάνει μαζικές δενδροφυτεύσεις και δημιουργία πράσινων διαδρομών, αναβάθμιση σχολείων και δημοτικών κτιρίων με θερμομόνωση, σκιάσεις, φυσικό αερισμό και ψυχρές στέγες, ανάπτυξη δημόσιων χώρων δροσιάς με σκίαση και πόσιμο νερό, λειτουργία κλιματιζόμενων δημοτικών χώρων για ευάλωτους πολίτες κατά τις ημέρες ακραίων θερμοκρασιών, αλλά και αξιοποίηση των νέων ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων για την ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών.
Στον Δήμο Κορινθίων, η συζήτηση αυτή δεν έχει ακόμη ανοίξει όσο θα έπρεπε. Δεν υπάρχει μέχρι σήμερα ένα ολοκληρωμένο σχέδιο προσαρμογής στους καύσωνες, ούτε συγκεκριμένοι στόχοι για τη μείωση των θερμικών νησίδων στις γειτονιές, στα σχολεία και στους δημόσιους χώρους. Κι όμως, η πρόκληση βρίσκεται ήδη μπροστά μας. Ο Δήμος Κορινθίων μπορεί να γίνει παράδειγμα για όλη την Ελλάδα. Έχουμε ήδη προτείνει στο Δημοτικό Συμβούλιο σαν Πράσινη Πόλη τη δημιουργία Δημοτικού Ταμείου Ενεργειακής Μετάβασης, τη συστηματική ενεργειακή αναβάθμιση των δημοτικών κτιρίων και των σχολείων, την ανάπτυξη περισσότερου αστικού πρασίνου, την ενίσχυση της αυτοπαραγωγής ενέργειας και, κυρίως, την εκπόνηση ενός ολοκληρωμένου Δημοτικού Σχεδίου Ανθεκτικότητας στην Κλιματική Αλλαγή, με μετρήσιμους δείκτες, χρονοδιάγραμμα και αξιοποίηση κάθε διαθέσιμου ευρωπαϊκού χρηματοδοτικού εργαλείου.
Η κλιματική κρίση δεν είναι πλέον μια πρόβλεψη για το μέλλον. Είναι η καθημερινότητα που ζούμε ήδη. Το ερώτημα δεν είναι αν θα έχουμε περισσότερους καύσωνες. Το ερώτημα είναι αν οι πόλεις μας θα είναι έτοιμες να προστατεύσουν τους ανθρώπους τους. Η προστασία από την ακραία ζέστη πρέπει να γίνει βασική προτεραιότητα της δημοτικής πολιτικής. Όχι μόνο γιατί το επιβάλλει η κλιματική πραγματικότητα, αλλά γιατί αφορά την υγεία, την αξιοπρέπεια και την ποιότητα ζωής κάθε πολίτη.
Αφήστε ένα σχόλιο