UNICS - Ο συγκλονιστικός χρησμός της Ερυθραίας Σίβυλλας για το Χριστό (Φ. 1991)

 

 

  

 

Από Unics (Δημοσιεύσεις Facebook)

 Κυριάκος Κόκκινος * 

Άλμπουμ ΘΡΗΣΚΕΙΑ - ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ - ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ - ΤΕΧΝΗ

Η Αποκάλυψη στον Ελληνικό Κόσμο!

 

Η Ερυθραία Σίβυλλα ήταν μία από τις πιο διάσημες, σεβάσμιες και αρχαίες προφήτισσες του ελληνορωμαϊκού κόσμου. Το όνομά της συνδέεται άρρηκτα με την πόλη Ερυθρές της Ιωνίας (στα παράλια της Μικράς Ασίας, απέναντι από τη Χίο), όπου και θεωρούνταν ότι γεννήθηκε και έζησε. Σύμφωνα με την κλασική μυθολογία και παράδοση το όνομά της ήταν Ηροφίλη. Θεωρούνταν κόρη ενός θνητού, του Θεοδώρου, και μιας Νύμφης, της Ίδης. Σε αντίθεση με την Πυθία των Δελφών, η Σίβυλλα δεν χρειαζόταν να μπει σε έκσταση από αναθυμιάσεις. Προφήτευε έμμετρα (σε δακτυλικό εξάμετρο), γράφοντας τους χρησμούς της πάνω σε φύλλα δέντρων ή φοινικιάς, τα οποία άφηνε στην είσοδο της σπηλιάς της. Οι μύθοι της απέδιδαν ζωή εκατοντάδων ή και χιλιάδων ετών, καθώς είχε λάβει το χάρισμα της μακροζωίας από τον Απόλλωνα, αλλά ξέχασε να ζητήσει αιώνια νεότητα. Ο μύθος απέδιδε την χρονική εναλλαγή διαφορετικών φυσικών προσώπων με την ιδιότητα αυτή. Αν και η έδρα της ήταν οι Ερυθρές της Μικράς Ασίας, η παράδοση αναφέρει ότι ταξίδευε πολύ. Σώζεται μέχρι σήμερα η Σπηλιά της Σίβυλλας κοντά στο σημερινό Ildırı της Τουρκίας, όπου υπήρχε και ιερό ρεύμα νερού. Είχε επισκεφθεί τους Δελφούς πολύ πριν εγκατασταθεί εκεί η Πυθία. Στον αρχαιολογικό χώρο των Δελφών υπάρχει ακόμα ο «Βράχος της Σίβυλλας», πάνω στον οποίο η Ηροφίλη στεκόταν για να απαγγείλει τους χρησμούς της.

Η Ερυθραία Σίβυλλα συνδέεται άμεσα με τα περίφημα Σιβυλλικά Βιβλία (Libri Sibyllini) της Ρώμης. Σύμφωνα με τον ρωμαϊκό μύθο, μια Σίβυλλα (συχνά ταυτίζεται με την Κυμαία, η οποία όμως θεωρούνταν παρακλάδι ή η ίδια η Ερυθραία που μετανάστευσε στην Ιταλία) παρουσιάστηκε στον τελευταίο βασιλιά της Ρώμης, τον Ταρκύνιο τον Υπερήφανο. Του προσέφερε 9 βιβλία προφητειών σε τεράστια τιμή. Εκείνος αρνήθηκε. Η Σίβυλλα έκαψε τα 3 και του ζήτησε το ίδιο ποσό για τα 6. Αρνήθηκε ξανά. Έκαψε άλλα 3 και ο βασιλιάς, έντρομος, αγόρασε τα τελευταία 3 στην αρχική τιμή των 9. Όταν αυτά τα βιβλία κάηκαν ολοσχερώς το 83 π.Χ. κατά τη διάρκεια του ρωμαϊκού εμφυλίου πολέμου, η Ρωμαϊκή Σύγκλητος έστειλε πρεσβευτές ειδικά στις Ερυθρές της Μικράς Ασίας για να συγκεντρώσουν ξανά περίπου 1.000 στίχους της Ερυθραίας Σίβυλλας, ώστε να ανασυστήσουν τη χαμένη συλλογή.

Η Ερυθραία Σίβυλλα κατέχει την πιο ξεχωριστή θέση ανάμεσα σε όλες τις Σίβυλλες για τους Χριστιανούς. Οι πρώτοι Χριστιανοί απολογητές πίστευαν ότι ο Θεός, εκτός από τους Προφήτες της Παλαιάς Διαθήκης που μίλησαν στους Εβραίους, χρησιμοποίησε τις Σίβυλλες για να στείλει μηνύματα στους Εθνικούς (ειδωλολάτρες). Επειδή η Ερυθραία Σίβυλλα είχε συνδεθεί με την ακροστιχίδα «ΙΗΣΟΥΣ ΧΡΕΙΣΤΟΣ ΘΕΟΥ ΥΙΟΣ ΣΩΤΗΡ ΣΤΑΥΡΟΣ», απέκτησε θέση προφήτιδος στη χριστιανική συνείδηση.

Οι Εθνικοί (ειδωλολάτρες) αντέδρασαν με έντονο σκεπτικισμό και καχυποψία όταν οι Χριστιανοί άρχισαν να χρησιμοποιούν αυτούς τους χρησμούς ως αποδείξεις. Η αντιπαράθεση αυτή άφησε βαθύ αποτύπωμα στην ιστορία της περιόδου. Ο διάσημος εθνικός φιλόσοφος Κέλσος (2ος αι. μ.Χ.), στο αντιχριστιανικό έργο του «Αληθής Λόγος», κατηγόρησε ανοιχτά τους Χριστιανούς ότι εισέβαλαν στο κείμενο των Σιβυλλών, παραποίησαν στίχους και πρόσθεσαν δικές τους βλάσφημες προφητείες. Επειδή οι Χριστιανοί επικαλούνταν συνεχώς τη Σίβυλλα στις συζητήσεις τους, οι Εθνικοί τους αποκαλούσαν ειρωνικά «Σιβυλλιστές» (δηλαδή οπαδούς ή παραχαράκτες της Σίβυλλας). Ο χριστιανός λόγιος Ωριγένης απάντησε στον Κέλσο προκαλώντας τον να φέρει παλαιότερα, αυθεντικά αντίγραφα των χρησμών για να αποδείξει πού ακριβώς έγινε η παραποίηση. Ωστόσο, οι Εθνικοί δεν μπορούσαν να το κάνουν εύκολα, καθώς τα επίσημα Σιβυλλικά Βιβλία της Ρώμης φυλάσσονταν κλειδωμένα στον ναό του Απόλλωνα και η πρόσβαση σε αυτά απαγορευόταν αυστηρά χωρίς άδεια της Συγκλήτου.

Ωστόσο άλλες παρόμοιες προφητείες της εποχής προσέδωσαν κύρος και στις Σιβυλλικές.

Οι Χρησμοί του Υστάσπη (Oracula Hystaspis)

Πρόκειται για μια χαμένη σήμερα συλλογή προφητειών, που αποδιδόταν σε έναν αρχαίο Πέρση σοφό (τον Υστάσπη). Το κείμενο, γραμμένο στα ελληνικά, περιέγραφε την καταστροφή της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, τον ερχομό του Αντιχρίστου και την τελική επικράτηση του Θεού με πύρινη κρίση.

Ο χριστιανός απολογητής Ιουστίνος ο Μάρτυρας (2ος αι. μ.Χ.) αναφέρει ότι η ανάγνωση αυτών των βιβλίων, όπως και των Σιβυλλικών, είχε απαγορευτεί από τους Ρωμαίους με ποινή θανάτου, επειδή προέλεγαν την πτώση της Ρώμης.

Οι «Χρησμοί του Θεοφράστου» και η Θεοσοφία του Τυβίγγεν

Πρόκειται για μια μεταγενέστερη συλλογή (5ος αι. μ.Χ.) που περιλαμβάνει χρησμούς από διάσημα αρχαία μαντεία (Δελφοί, Κλάρος, Δίδυμα). Σύμφωνα με αυτούς τους χρησμούς, οι ίδιοι οι αρχαίοι θεοί (όπως ο Απόλλωνας) αναγκάζονταν να ομολογήσουν την ανωτερότητα του Χριστού. Για παράδειγμα, σε έναν διάσημο χρησμό του μαντείου της Κλάρου, όταν ρωτήθηκε ο Απόλλωνας «ποιος είναι ο Θεός», εκείνος απάντησε: «Αυτός που κάθεται πάνω από τον ουρανό... ο Πατέρας, ο Υιός και το Πνεύμα».

Η 4η Εκλογή του Βιργιλίου

Ο Ρωμαίος ποιητής Βιργίλιος έγραψε το 40 π.Χ. ένα ποίημα (την 4η Εκλογή) όπου προφήτευε τη γέννηση ενός παιδιού που θα έφερνε μια νέα «Χρυσή Εποχή» και θα έσβηνε τις αμαρτίες του κόσμου, βασιζόμενος σε χρησμούς της Κυμαίας Σίβυλλας. Οι πρώτοι Χριστιανοί, με πρώτο τον Μέγα Κωνσταντίνο, θεώρησαν το ποίημα αυτό ως μια ξεκάθαρη, ανεξάρτητη προφητεία για τη γέννηση του Χριστού.

Αυτές είναι οι παλαιότερες γραπτές αναφορές, όπου το κείμενο ή η μετάφρασή του καταγράφηκαν κατά την Ύστερη Αρχαιότητα:

Άγιος Αυγουστίνος (354–430 μ.Χ.) – «De Civitate Dei» (Η Πολιτεία του Θεού):

Στο Βιβλίο 18 (Κεφάλαιο 23) του μνημειώδους έργου του, ο Αυγουστίνος αναφέρει ότι ο ανθύπατος Φλακκιανός του έδειξε ένα ελληνικό χειρόγραφο με τους στίχους της Ερυθραίας Σίβυλλας. Ο Αυγουστίνος παρέθεσε τη λατινική μετάφραση ολόκληρης της ακροστιχίδας.

Λακτάντιος (250–325 μ.Χ.) – «Divinae Institutiones» (Θείες Διδασκαλίες):

Ο Λακτάντιος, σύμβουλος του Μεγάλου Κωνσταντίνου, χρησιμοποίησε εκτενώς το 8ο Βιβλίο των Σιβυλλικών Χρησμών για να αποδείξει στους εθνικούς ότι οι ίδιες οι προφήτισσές τους είχαν προβλέψει τον Χριστό.

Αυτοκράτορας Μέγας Κωνσταντίνος (272–337 μ.Χ.) – «Λόγος τῷ τῶν Ἁγίων Συλλόγῳ»:

Σε αυτή την περίφημη ομιλία του (που διέσωσε ο ιστορικός Ευσέβιος Καισαρείας), ο Μέγας Κωνσταντίνος παραθέτει ολόκληρο το ελληνικό κείμενο της ακροστιχίδας (μαζί με το τμήμα «ΣΤΑΥΡΟΣ»). Πρόκειται για την παλαιότερη σωζόμενη καταγραφή του πλήρους ελληνικού κειμένου.

Βυζαντινά Χειρόγραφα

Το πρωτότυπο ελληνικό κείμενο του 8ου Βιβλίου διασώθηκε στους αιώνες μέσα από μια σειρά βυζαντινών κωδίκων, οι οποίοι χωρίζονται σε δύο κύριες οικογένειες χειρογράφων:Κλάδος Φ (Family Φ):

Θεωρείται η πιο αξιόπιστη ομάδα χειρογράφων. Περιλαμβάνει:Parisinus Graecus 1711 (14ος αιώνας): Φυλάσσεται στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας και αποτελεί τη βασική πηγή για τις σύγχρονες κριτικές εκδόσεις.

Vaticanus Graecus 1650 (14ος αιώνας): Φυλάσσεται στη Βιβλιοθήκη του Βατικανού.

Κλάδος Ψ (Family Ψ): Μια μεταγενέστερη ομάδα χειρογράφων (15ου-16ου αιώνα) που περιέχει παραλλαγές και διορθώσεις του κειμένου.

Το πλήρες κείμενο της διάσημης προφητικής ακροστιχίδας από τους Σιβυλλικούς Χρησμούς (Βιβλίο 8, στίχοι 217-250), για το Χριστό, της Ερυθραίας Σίβυλλας,

αποτελείται από 34 στίχους στα αρχαία ελληνικά (γραμμένους σε δακτυλικό εξάμετρο). Τα αρχικά γράμματα των στίχων σχηματίζουν τη φράση: ΙΗΣΟΥΣ ΧΡΕΙΣΤΟΣ ΘΕΟΥ ΥΙΟΣ ΣΩΤΗΡ. ΣΤΑΥΡΟΣ.

Ι Η Σ Ο Υ Σ (Ιησούς)

Ι – Ήξει δ’ ουρανόθεν βασιλεύς αιώσιν ο μέλλων,

Μετάφραση: Θα έρθει από τον ουρανό ο αιώνιος βασιλιάς που πρόκειται να κρίνει,

Η – Ην σάρκα παρούσαν κρῖναι καὶ κόσμον ἅπαντα.

Μετάφραση: Για να δικάσει κάθε ζωντανή σάρκα και ολόκληρο τον κόσμο.

Σ – Σήματα δ' αὐτῷ δείξει, ὅτ' ἂν ἐλθῇ, δόξα ἀρίστη,

Μετάφραση: Σημάδια ολοφάνερα θα τον συνοδεύουν με μέγιστη δόξα όταν έρθει,

Ο – Όψονται δὲ Θεὸν τὸν ἀκάμπατον ὕψιστον ὄντα,

Μετάφραση: Και θα δουν τον Ύψιστο και αθάνατο Θεό,

Υ – Υψιθρόνους ἁγίους τε κριτὰς ἐπὶ βήματος αὐτοῦ·

Μετάφραση: Μαζί με τους άγιους κριτές που θα κάθονται σε υψηλούς θρόνους μπροστά στο βήμα Του.

Σ – Σάρκα φορῶν, ὁπόταν κόσμος λυθῇ ἀενάοιο.

Μετάφραση: Θα έρθει φέροντας σάρκα, όταν ο αιώνιος κόσμος θα καταλυθεί.

Χ Ρ Ε Ι Σ Τ Ο Σ (Χρείστος)

Χ – Χέρσος ὅταν παύσῃ, κόσμου κάλλος μαρανθῇ,

Μετάφραση: Όταν η στεριά πάψει να καρποφορεί και η ομορφιά του κόσμου μαραθεί,

Ρ – Ρίψουσι δ’ εἴδωλα βροτοὶ καὶ πλοῦτον ἅπαντα.

Μετάφραση: Οι θνητοί θα πετάξουν τότε τα είδωλα και όλο τους τον πλούτο.

Ε – Εκκαύσει δὲ τὸ πῦρ γῆν, οὐρανὸν ἠδὲ θάλασσαν,

Μετάφραση: Η φωτιά θα κατακάψει τη γη, τον ουρανό και τη θάλασσα,

Ι – Ιδρώσει δὲ χθών, κρίσεως σημεῖον ὅτ' ἔσται·

Μετάφραση: Και η γη θα ιδρώσει, όταν θα φτάσει το σημάδι της κρίσης.

Σ – Στρώσει δ’ ἀνοίγων πυλεῶνας ἀϊδέας ᾅδου.

Μετάφραση: Η φωτιά θα ισοπεδώσει τα πάντα, ανοίγοντας τις σκοτεινές πύλες του Άδη.

Τ – Τότε σάρκα νεκρῶν, ὁπόταν κρίσις αὐτὴ ἐπέλθῃ,

Μετάφραση: Τότε, όταν αυτή η τελική κρίση καταφθάσει,

Ο – Όλους ἀναστήσει, τοὺς μὲν δικαίους, τοὺς δ’ ἀδίκους.

Μετάφραση: Θα αναστήσει το σώμα όλων των νεκρών, τους δικαίους και τους αδίκους.

Σ – Στενάξουσι δ’ ἅπαντες ὑπ’ ἀκρίτου αἰθομένου πυρός.

Μετάφραση: Και όλοι θα στενάξουν κάτω από την ακατάσχετη, πύρινη φλόγα.

Θ Ε Ο Υ (Θεού)

Θ – Θεσμὸν ἀναιρέψει κόσμου, τότε σῆμα φανεῖται·

Μετάφραση: Οι φυσικοί νόμοι του κόσμου θα καταργηθούν, και τότε θα φανεί το μεγάλο σημάδι.

Ε – Εξολέσει δὲ γένος μερόπων, τότε σάλπιγξ ἠχήσει

Μετάφραση: Η παλιά ανθρωπότητα θα χαθεί, και τότε η σάλπιγγα θα ηχήσει

Ο – Όρθριον ἐξ οὐρανοῦ, θρῆνον καὶ κλαυθμὸν ἀνοίγων.

Μετάφραση: Από ψηλά στον ουρανό με την αυγή, φέρνοντας θρήνο και κλάμα.

Υ – Υδασι δὲ χθὼν ῥεύσει, τότε χάσμα φανεῖται βαράθρου.

Μετάφραση: Η γη θα πλημμυρίσει με νερά, και θα ανοίξει το χάσμα του βαράθρου.

Υ Ι Ο Σ (Υιός)

Υ – Υψώσει δὲ βέρεθρον, ὅπου κρίσις αὐτὴ ἐπέλθῃ,

Μετάφραση: Οι γκρεμοί θα υψωθούν και τα βουνά θα πέσουν εκεί που θα γίνει η κρίση,

Ι – Ίσοι πάντες ἔσονται, ὅσοι πλούτου κρατέουσιν.

Μετάφραση: Και όλοι όσοι κατείχαν πλούτη θα γίνουν ίσοι με τους φτωχούς.

Σ – Σιγήσει δὲ θάλασσα, καὶ οὐκέτι ναῦς πορεύσει,

Μετάφραση: Η θάλασσα θα βουβραθεί και κανένα πλοίο δεν θα ταξιδεύει πια,

Ο – Όλβος ἀπολλύμενος τότε δὴ κόσμον λυθήσει.

Μετάφραση: Κάθε επίγεια ευτυχία θα χαθεί και ο κόσμος θα διαλυθεί.

Σ – Σαλπίσει δὲ μέλος, τότε πῦρ ἐπὶ γαῖαν ἐπέλθῃ.

Μετάφραση: Η σάλπιγγα θα παίξει μια μελωδία, και τότε φωτιά θα πέσει πάνω στη γη.

Σ Ω Τ Η Ρ (Σωτήρ)

Σ – Σύμματα δ' οὐρανίων ἀστέρων τότε δὴ λυθήσει,

Μετάφραση: Τα σχήματα των αστεριών του ουρανού θα σβήσουν,

Ω – Ώρῃ δ’ ἐν ἐκείνῃ φανεῖται φέγγος ἅπαντα.

Μετάφραση: Και εκείνη την ώρα θα χαθεί κάθε φως.

Τ – Τότε δὴ κριτὴς ἔσται, δικαίων δὲ σωτήρ,

Μετάφραση: Τότε Εκείνος θα γίνει ο τελικός Κριτής, αλλά και ο Σωτήρας των δικαίων,

Η – Ημῖν τοῖς ὁσίοις, τοῖς πίστεως ἔργα τελοῦσιν.

Μετάφραση: Σε εμάς τους οσίους, που κάνουμε έργα βασισμένα στην πίστη.

Ρ – Ρύσεται ἐκ πυρὸς ἀσβέστου, τοὺς δ’ ἀδίκους κολασθήσει.

Μετάφραση: Θα μας γλιτώσει από την άσβεστη φωτιά, ενώ τους αδίκους θα τους τιμωρήσει

Σ Τ Α Υ Ρ Ο Σ (Σταύρος)

Σ – Σῆμα δέ τοι τότε πᾶσι βροτοῖς, ξύλον ᾧ ἐτανύσθη,

Μετάφραση: Το σημάδι που θα φανεί τότε σε όλους τους θνητούς είναι το Ξύλο (ο Σταυρός) όπου απλώθηκε το σώμα Του,

Τ – Τοῖς ἁγίοις ἔσται δόξα, ἀσεβέσι δὲ σκάνδαλον ὄντως.

Μετάφραση: Αυτό θα είναι δόξα για τους αγίους, αλλά αληθινό σκάνδαλο και τρόμος για τους ασεβείς.

Υ – Υδατι φωτίζων δώδεκα πηγῶν ἐξανιόντων,

Μετάφραση: Φωτίζοντας τους πιστούς με το νερό που αναβλύζει από δώδεκα πηγές,

Ρ – Ράβδῳ ποιμαίνων, ἔθνεσιν ἄρξουσιν ἅπασιν.

Μετάφραση: Και οδηγώντας τους με την ποιμαντική ράβδο, θα κυβερνήσει όλα τα έθνη.

Ό – Όλβιος ὃς ταῦτα νοεῖ, κρίσεως σημεῖον ὅτ' ἔσται,

Μετάφραση: Μακάριος είναι όποιος κατανοεί αυτά τα λόγια, όταν θα έρθει το σημάδι της κρίσης,

Σ – Σωθήσεται γὰρ ἐκ πυρός, ὅστις τὸν Χριστὸν ὑμνήσει.

Μετάφραση: Γιατί θα σωθεί από τη φωτιά όποιος υμνήσει και δοξάσει τον Χριστό.