Νέο μήνυμα ισχύος Eρντογάν με το νομοσχέδιο για τη «Γαλάζια Πατρίδα» (Φ. 1987)

Η Τουρκία επιχειρεί να κατοχυρώσει θεσμικά τις θαλάσσιες διεκδικήσεις της, χωρίς διεθνή νομική ισχύ, αλλά με πιθανές επιπτώσεις στο πεδίο - Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο. Αμυντική η στάση της Ελλάδας

  

 

«Κατά τον Κλάουζεβιτς, ως γνωστόν, ο πόλεμος αποτελεί τη συνέχιση της πολιτικής με άλλα μέσα. Κατά την Άγκυρα, πάλι, ο "νομικός πόλεμος" προβάλλει ως ένα καλό υποκατάστατο της κινητοποίησης στρατιωτικών μέσων -μέχρι νεωτέρας...

Από αυτή την άποψη η πρωτοβουλία να κατοχυρωθεί νομοθετικά από τη γείτονα το δόγμα της "Γαλάζιας Πατρίδας" συνιστά, καίτοι δεν φέρει τα χαρακτηριστικά μιας κρίσης "επί του πεδίου", μείζονα κλιμάκωση -και αξίζει τον κόπο να αναλογισθεί κανείς τι την προκαλεί.

Όπως έγινε γνωστό από ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Άμυνας, ο υπό επεξεργασία "Νόμος περί Ναυτικής Δικαιοδοσίας" θα αποτελεί "νόμο-πλαίσιο" που θα καθορίζει τις αρμοδιότητες στις θαλάσσιες περιοχές δικαιοδοσίας της χώρας και θα καλύπτει, όπως αναφέρει, "τα κενά του εγχώριου νομικού πλαισίου".

Παράλληλα, το υπουργείο κάνει γνωστό ότι συμμετείχε ενεργά στην προετοιμασία του σχεδίου "σε στρατιωτικό, τεχνικό, ακαδημαϊκό και νομικό επίπεδο" και καταλήγει ότι "οι τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις θα συνεχίσουν με ακλόνητη αποφασιστικότητα να προστατεύουν τα δικαιώματα και τα συμφέροντα της χώρας στις περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας".

Πώς ερμηνεύονται αυτά; Ο εκτός προβλέψεων Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας προσδιορισμός από την Τουρκία των θαλάσσιων δικαιοδοσιών της θα καταστεί μέρος του εσωτερικού της δικαίου, δεσμεύοντας πολιτικά και νομικά κάθε μελλοντική τουρκική κυβέρνηση και παγιώνοντας έστω και σε εγχώριο επίπεδο τις τουρκικές διεκδικήσεις στο Αιγαίο και τη Μεσόγειο.

"Εάν οποιαδήποτε χώρα επιλέξει να λάβει μονομερώς μέτρα τα οποία, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, θα έπρεπε να καθοριστούν σε πολυμερές ή διμερές επίπεδο, τότε θα πρόκειται για κινήσεις απλώς μόνο για εσωτερική χρήση, χωρίς διεθνή εφαρμογή", αντέτεινε ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, μιλώντας το πρωί της Πέμπτης στο Energy Transition Summit, και υπογράμμισε ότι το Δίκαιο της Θάλασσας και η Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) αποτελούν μέρος του διεθνούς εθιμικού δικαίου και δεσμεύουν όλα τα κράτη, ακόμη και αν δεν την έχουν υπογράψει.

Άλλοι είναι περισσότερο ανήσυχοι. Ο πρώην υφυπουργός Εξωτερικών, καθηγητής Γιάννης Βαληνάκης, σε ανάρτησή του σημειώνει: Εάν η Τουρκία πράγματι "προσαρτήσει διά νόμου" (!) νησιά και βραχονησίδες (έως σήμερα "γκρίζες ζώνες") στα Δωδεκάνησα και το Αν. Αιγαίο, αντιμετωπίζουμε προσπάθεια μονομερούς επιβολής νέων ελληνο-τουρκικών συνόρων! Οι ώρες είναι ιστορικά κρίσιμες και δεν επιτρέπουν αδιανόητα αυτοκαταστροφικές αντιδράσεις ("δεν παράγει έννομα αποτελέσματα", "γίνεται για εσωτερική κατανάλωση") αντί πολύπλευρης κινητοποίησης για να αποτραπεί μια δυνάμει ολέθρια εξέλιξη".

Παραλληλισμοί με Ιράν και Κίνα

Στην πραγματικότητα, η Τουρκία συντονίζεται με έναν νέο διεθνή "συρμό". Όπως εξηγεί ο διευθυντής του Geoeurope.org και άλλοτε επικεφαλής του Επιτελείου Υπουργού Άμυνας, Βαγγέλης Χωραφάς: "Η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), βρίσκεται στο στόχαστρο μιας νέας κατηγορίας δρώντων: των μεσαίων αναθεωρητικών δυνάμεων. Χώρες όπως η Τουρκία και το Ιράν δεν περιορίζονται πλέον σε ρητορικές αμφισβητήσεις, αλλά εντείνουν τη χρήση του Lawfare (Νομικού Πολέμου), εντάσσοντας τις μονομερείς διεκδικήσεις τους στην εσωτερική τους έννομη τάξη.

Το Ιράν προωθεί ένα σχέδιο για τη διαχείριση των Στενών του Ορμούζ που προβλέπει την επιβολή τελών διέλευσης και τον έλεγχο της ναυσιπλοΐας, παραβιάζοντας το καθεστώς της "ελεύθερης διέλευσης”. Αυτή η κίνηση του Ιράν είναι μια απάντηση στην επίθεση που δέχτηκε από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ και η εφαρμογή της ή όχι, εξαρτάται από τις εξελίξεις στον πόλεμο.

Παράλληλα, η Τουρκία προχωρά στην ενσωμάτωση των ορίων της υφαλοκρηπίδας της και της "Γαλάζιας Πατρίδας” στο εσωτερικό της δίκαιο, αγνοώντας τα δικαιώματα των νησιών που προβλέπει η UNCLOS.».

(Αναδημοσίευση κειμένου: «Γιατί η Τουρκία ετοιμάζει νομοσχέδιο για τη Γαλάζια Πατρίδα» του Κώστα Ράπτη Κυριακή, 17-Μαϊ-2026 20:00, https://www.capital.gr/diethni/3992671/giati-i-tourkia-etoimazei-nomosxedio-gia-ti-galazia-patrida/)