UNICS - Ο Όσιος Βιτάλιος ο εν Αλεξανδρεία (Γάζα), που οδηγούσε τις πόρνες στον δρόμο του Θεού (Φ. 1969)

 

  

 

Από Unics (Δημοσιεύσεις Facebook)

 Κυριάκος Κόκκινος * 

Ενας ηλικιωμένος μοναχός με το όνομα Βιτάλιος έφτασε στην Αλεξάνδρεια την εποχή που στον πατριαρχικό θρόνο ήταν ο Αγ. Ιωάννης ο Ελεήμων.

Η προκλητική για τον κόσμο , που αγνοούσε την πνευματική υπόσταση του Αγίου, συμπεριφορά του νεοφερμένου άρχισε σύντομα να σκανδαλίζει τους Αλεξανδρείς

Από τον ΓΙΑΝΝΗ ΖΑΝΝΗ

Στις αρχές του 7ου αιώνα μ. Χ, τον πατριαρχικό θρόνο της Αλεξανδρείας κοσμούσε ο Άγιος Ιωάννης ο Ελεήμων. Η μεγαλούπολη της Αιγύπτου που είχε ιδρυθεί από τον Μέγα Αλέξανδρο τον 3ο π. Χ. αιώνα και μετρούσε ήδη χίλια χρόνια από την ίδρυσή της, ήταν μια κοσμοπολίτικη πόλη, η δεύτερη σε σημασία και αίγλη του Ανατολικού ρωμαϊκού κράτους μετά την Κωνσταντινούπολη. Η πρεσβυτέρα Ρώμη διερχόταν τότε μια περίοδο παρακμής.

Ο επώνυμος της ελεημοσύνης Πατριάρχης, είχε καταστήσει την πόλη πρότυπο και υπόδειγμα αυτού που σήμερα θα ονομάζαμε κοινωνική πρόνοια , αφού δεν υπήρχε φτωχός στην πόλη που να στερείται τα αναγκαία για την επιβίωσή του.

Πέρα όμως από τους ενδεείς σε υλικά αγαθά, υπήρχαν και υπάρχουν σε κάθε εποχή και εκείνοι οι άνθρωποι που οι συνθήκες της ζωής τους οδηγούν στο περιθώριο της άσωτης ζωής και της διαφθοράς.

Σε μια πόλη όπως η Αλεξάνδρεια, δεν έλειπε επομένως και το «αρχαιότερο επάγγελμα». Και για τις γυναίκες που ασχολούνταν μ’ αυτό δεν υπήρχε η μέριμνα εκείνη που θα τις οδηγούσε να το εγκαταλείψουν και να ζήσουν μια ζωή όπως των περισσότεροι άνθρωποι. Την εποχή εκείνη, λοιπόν, έφτασε στην Αλεξάνδρεια ένας ηλικιωμένος μοναχός από την περίφημη μονή του αββά Σερίδωνος. Βιτάλιος ήταν το όνομά του. Η συμπεριφορά του νεοφερμένου, σύντομα άρχισε να σκανδαλίζει τους Αλεξανδρείς, γιατί τον έβλεπαν να συναναστρέφεται με τις πόρνες, κάθε φορά μάλιστα και με άλλη. Για να εξασφαλίσει τα προς το ζην εργαζόταν σαν εργάτης, λαμβάνοντας ημερομίσθιο ενός κερατίου (υποδιαίρεσης του βυζαντινού νομίσματος, μικρής σχετικά αξίας ). Οι Αλεξανδρείς τον έβλεπαν μετά το τέλος της κοπιαστικής του εργασίας να περιφέρεται σε σκοτεινά, κακόφημα σοκάκια της μεγαλούπολης και να λέει, εις επήκοον όλων: «Άντε, ας πάμε τώρα αφεντικό, η κυρία τάδε σε περιμένει», αναφέροντας κάθε φορά το όνομα και κάποιας πόρνης την οποία επρόκειτο να επισκεφτεί.

Στις κατηγορίες και τις λοιδορίες των ανθρώπων, απαντούσε προκλητικά: «Γιατί, δεν έχω σώμα εγώ; Ή μόνο με τους μοναχούς οργίστηκε ο Θεός και πρόσταξε να πεθάνουν από τη βία που ασκούν στον εαυτό τους; Άνθρωποι είναι κι αυτοί, όπως όλοι οι άλλοι».

Κάποιοι τον συμβούλευαν τουλάχιστον να πάψει να φέρει το σχήμα του μοναχού, να λάβει νόμιμη σύζυγο και να μην εκτίθεται και επιπλέον βλασφημείται το όνομα του Θεού εξαιτίας του. Εκείνος τους απομάκρυνε με θυμό, λέγοντάς τους ότι δεν είχε σκοπό να υποδουλωθεί στη συζυγική ζωή μόνο και μόνο για να μην σκανδαλίζονται αυτοί. «Και επιτέλους» πρόσθετε προκλητικά «ποιος σας έβαλε κριτές μου; Ο καθένας θα δώσει λόγο στον Θεό για τις δικές του πράξεις». Τους απαντούσε μάλιστα με τόσο προκλητικό τρόπο, ώστε δεν τολμούσαν πλέον να του μιλούν, από τον φόβο ότι θα τους «έλουζε» με βρισιές. «Αν δεν σταματήσετε με το καλό, θα σας κάνω εγώ να σταματήσετε αλλιώς» τους απειλούσε.

Κάποτε, μία από τις γυναίκες εκείνες, ακούγοντας κάποιους να κατηγορούν τον Βιτάλιο, τους είπε ότι τον αδικούν. «Δεν μας επισκέπτεται για να αμαρτήσει μαζί μας, αλλά για να μας σώσει» τους είπε. Ομως σε λίγο η γυναίκα κυριεύθηκε από ακάθαρτο πνεύμα και οι άνθρωποι της έλεγαν απαξιωτικά ότι αυτή ήταν η τιμωρία του Θεού, επειδή ψευδώς υπερασπίστηκε τον πρόστυχο και ανήθικο εκείνον μοναχό.

ΤΟΝ ΚΑΤΗΓΓΕΙΛΑΝ

Οι κατηγορίες κατά του Βιτάλιου έφτασαν και στ’ αυτιά κάποιων ανώτατων αξιωματούχων της Εκκλησίας, που ανέφεραν τα σχετικά στον Πατριάρχη, ζητώντας του να λάβει μέτρα εναντίον του μοναχού που σκανδάλιζε τον λαό με τη ζωή του.

Ωστόσο ο Άγιος Ιωάννης ο Ελεήμων δεν πίστεψε στις κατηγορίες. Ήταν πρόσφατο το γεγονός με κάποιον μοναχό που είχε συκοφαντηθεί και αφού ο πατριάρχης τον τιμώρησε, αποδείχθηκε περίτρανα η αθωότητά του. Ο Άγιος Ιωάννης αρνείτο να φορτωθεί ξανά στην ψυχή του ένα τόσο μεγάλο κρίμα. Τους συμβούλευσε μάλιστα να μην συκοφαντούν τους μοναχούς και τους υπενθύμισε ότι ο Άγιος Κωνσταντίνος ο Μέγας, ο θεοσεβής εκείνος αυτοκράτορας, είχε πετάξει στη φωτιά κάποιες γραπτές κατηγορίες εναντίον ιερέων, λέγοντας ότι, αν έβλεπε ιδίοις όμμασι κάποιον κληρικό να αμαρτάνει, θα τον σκέπαζε με την χλαμύδα του για να μην τον δει κανένας.

Κάποια μέρα, ένας Αλεξανδρινός που πήγαινε στο σπίτι κάποιας πόρνης για να συνευρεθεί μαζί της, είδε τον Βιτάλιο να βγαίνει από μέσα. Και τότε τον χαστούκισε δυνατά και του είπε: «Δεν ντρέπεσαι παλιάνθρωπε, Θεομπαίχτη; Ως πότε θα συνεχίσεις να τα κάνεις αυτά;». Ο μοναχός του αποκρίθηκε: «Ταλαίπωρε, πίστεψέ με, έχεις να φας τέτοιο χαστούκι, που θα μαζευτεί όλη η Αλεξάνδρεια από τις φωνές σου». Και χωρίς να δώσει συνέχεια, αποσύρθηκε και πάλι στο μικρό κελλάκι όπου διέμενε κοντά στην τοποθεσία που λεγόταν Πύλη του Ηλίου. Λίγες μέρες μετά το γεγονός, ο Βιτάλιος έφυγε από τη ζωή, αφήνοντας μέσα στο μικρό αυτό κελλί την τελευταία του πνοή, χωρίς να το αντιληφθεί κανείς.

Ο ΔΑΙΜΟΝΙΣΜΕΝΟΣ

Την ίδια στιγμή που έφυγε από τη ζωή ο Βιτάλιος, ένας κατάμαυρος και φριχτός στην όψη δαίμονας εμφανίστηκε στον άνθρωπο που τον είχε χαστουκίσει. Και του έδωσε ένα ηχηρό χαστούκι, λέγοντάς του: «Πάρε το χαστούκι που σου στέλνει ο αββάς Βιτάλιος». Την ίδια στιγμή ο άνθρωπος άρχισε να κυλιέται βγάζοντας αφρούς από το στόμα και σχεδόν ουρλιάζοντας. Μαζεύτηκε γύρω του πλήθος λαού για να δουν τι συνέβαινε, όπως είχε προείπει ο Βιτάλιος. Και ο δαιμονισμένος άρχισε να φωνάζει: «Αμάρτησα δούλε του Θεού Βιτάλιε, ελέησέ με!». Οι Αλεξανδρείς κατευθύνθηκαν μαζί με τον δαιμονισμένο στο κελλί του Βιταλίου, όπου, όταν έφτασαν πάλι το πονηρό πνεύμα έριξε στη γη τον δαιμονισμένο. Οι πολίτες μπήκαν στο κελλί και βρήκαν τον αββά Βιτάλιο γονατιστό, σε στάση προσευχής, να έχει παραδώσει ειρηνικά το πνεύμα του στον Θεό. Και στο έδαφος υπήρχε μια επιγραφή που έλεγε: «Αλεξανδρείς, μην κρίνετε κάτι πριν έρθει η ώρα, έως ότου μιλήσει ο Κύριος». Την ίδια στιγμή το δαιμόνιο άφησε ελεύθερο τον άνθρωπο εκείνον, ο οποίος διηγήθηκε στους συμπολίτες του τι συνέβη και τι του είχε πει ο Όσιος.

Η αποκάλυψη της αλήθειας μετά τον θάνατό του: Οι γυναίκες έκλαιγαν γιατί έχασαν τον σωτήρα και δάσκαλό τους

Ολες οι πόρνες που τον συναναστρέφονταν, συγκεντρώθηκαν και τον μετέφεραν σχηματίζοντας νεκρική πομπή με κεριά και λαμπάδες. Όλες έκλαιγαν και έλεγαν ότι έχασαν τον σωτήρα και δάσκαλό τους. Και τότε αποκάλυψαν στο πλήθος του λαού την αλήθεια. Ο Οσιος Βιτάλιος, μόλις εγκαταστάθηκε στην Αλεξάνδρεια, κατέγραψε όλες τις πόρνες της πόλης. Ο ίδιος τρεφόταν μόνο με λούπινα και το μεγαλύτερο μέρος από το μεροκάματό του το έδινε σε όποιαν πόρνη πλησίαζε κάθε βράδυ, παρακαλώντας την να μην εκπορνευτεί εκείνη τη νύχτα. Πράγματι, η κάθε γυναίκα έμενε ήσυχη στο δωμάτιό της, ενώ ο Οσιος προσευχόταν γι’ αυτήν με γονυκλισίες, ως το πρωί. Όταν έφευγε, έλεγε στη γυναίκα να μην πει σε κανέναν την αλήθεια, τουλάχιστον όσο ο ίδιος δεν είχε φύγει από τη ζωή.

ΑΛΛΑΞΑΝ ΖΩΗ

Συγκινημένες από την αγάπη του γι’ αυτές, αλλά και από την πνευματική του εργασία, πολλές άλλαζαν ζωή και είτε παντρεύονταν, είτε γίνονταν μοναχές, αφήνοντας τον ολισθηρό δρόμο που ακολουθούσαν ως τότε. Συνάζονταν στο μικρό του κελλάκι κοντά στην εκκλησία του Αγίου Μητρά και εκεί ο Όσιος συνέτρωγε μαζί τους, αστειευόταν, αλλά και τις συμβούλευε και τις στήριζε στην καινούρια τους ζωή. Και ουδέποτε τον είδαν να ξαπλώνει για ύπνο ή να πίνει κρασί ή να απλώσει χέρι σε οποιανδήποτε από αυτές.

Οι Αλεξανδρείς τις ρώτησαν γιατί δεν τους τα έλεγαν όλα αυτά ενόσω ο Άγιος ήταν στη ζωή αυτή. Κι εκείνες τους απάντησαν ότι τις είχε δεσμεύσει να μην αποκαλύψουν τίποτα πριν από τον θάνατό του. Αυτός ήταν και ο λόγος που δαιμονίστηκε η γυναίκα εκείνη που το αποκάλυψε.

Οι Αλεξανδρείς μετανόησαν για τη βιαστική τους κρίση, επειδή τον έβλεπαν να μπαίνει στα κακόφημα σπίτια, δεν γνώριζαν όμως ότι το έκανε για τη σωτηρία των δυστυχισμένων εκείνων γυναικών, παραμένοντας πάναγνος και στο σώμα και στην ψυχή.

Ο ίδιος ο Άγιος Βιτάλιος, σε οπτασία μετά τον θάνατό του, αποκάλυψε σε κάποιους ευσεβείς ανθρώπους ότι είχε παρακαλέσει τον Χριστό να μην καταλογίσει την αμαρτία σε αυτούς που τον κατέκριναν. «Ο τρόπος που ενεργούσα» είπε «εύκολα προκαλούσε τον σκανδαλισμό και δεν φέρει ευθύνη κάποιος άνθρωπος αν είπε κάτι εναντίον μου, εξαιτίας της συμπεριφοράς μου».

ΟΤΑΝ Ο ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ ΕΜΑΘΕ ΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ

Τα γεγονότα περιήλθαν αμέσως εις γνώσιν του Πατριάρχη. Ο Άγιος Ιωάννης, ακούγοντάς τα και ειδικά για την επιγραφή που βρέθηκε στο έδαφος του κελλίου, δόξασε τον Θεό και είπε: «Αλήθεια, η Χάρη του Θεού έσωσε τον ταπεινό Ιωάννη, γιατί το χαστούκι που δέχθηκε εκείνος ο άνθρωπος θα το δεχόμουν εγώ». Ο Οσιος τάφηκε με όλες τις τιμές. Ο άνθρωπος που τον είχε χαστουκίσει, έγινε μοναχός στη μονή του αββά Σερίδωνα. Ο άγιος Λεόντιος Νεαπόλεως, συγγραφέας του βίου του Αγίου Ιωάννου το Ελεήμονος, όπου αναφέρονται τα σχετικά με τον όσιο Βιτάλιο, γράφει, τελειώνοντας τη διήγηση, ότι ο Αγιος Ιωάννης ο Ελεήμων «ευχαρίστησε τον Θεό που δεν τον άφησε να αμαρτήσει απέναντι στον δούλο Του Βιτάλιο… Το τίμιο μνήμα του Οσίου Βιταλίου έκανε πολλές ιάσεις μετά την κοίμησή του και μακάρι, με τις ευχές του, ο Κύριος να δώσει έλεος και ενάρετο βίο κατά την ημέρα που θα φανερώσει τα κρυφά των ανθρώπων και θα αποκαλύψει τις επιθυμίες των καρδιών τους».

*Αναδημοσίευση από την εφημερίδα “Ορθόδοξη Αλήθεια”

 

*Κυριάκος Κόκκινος

Δικηγόρος - Διαμεσολαβητής

CSAP, Πρόεδρος της Κίνησης Οργανικότητας ΚΟΣΜΟΠΟΛΙΣ