ΜΕ ΤΟ ΘΑΡΡΟΣ ΤΗΣ ΓΝΩΜΗΣ (Φ. 1969)

 

 

     Βαγγέλης Δ. Κόκκινος, ο νεότερος *

 

Εξέγερση στο Ιράν: Μεταξύ απελπισίας και αναζήτησης αξιοπρέπειας

Αυτό που εκτυλίσσεται σήμερα στο Ιράν δεν αποτελεί μονάχα μια εφήμερη έξαρση διαφωνίας, αλλά πηγάζει από μια βαθιά έκφραση της δημόσιας απογοήτευσης για την οικονομική κατάρρευση, την πολιτική καταπίεση και την έλλειψη ουσιαστικής λογοδοσίας από το θεοκρατικό καθεστώς. Αυτό που ξεκίνησε στα τέλη Δεκεμβρίου 2025 ως διαμαρτυρίες για την αύξηση των τιμών και την κατακόρυφη πτώση της αξίας του ριάλ έχει εξελιχθεί στην πιο εκτεταμένη πρόκληση για την Ισλαμική Δημοκρατία τα τελευταία χρόνια, με συνέπειες που πρέπει να απασχολούν όλους όσοι πιστεύουν στη βασική ανθρώπινη αξιοπρέπεια.

Οι εικόνες που κάνουν την εμφάνισή τους ακόμη και εν μέσω της συνεχιζόμενης διακοπής του διαδικτύου σε ολόκληρη τη χώρα, αποκαλύπτουν έναν πληθυσμό που έχει φτάσει στα όρια. Στα νοσοκομεία της Τεχεράνης, εκατοντάδες διαδηλωτές έχουν υποστεί τραύματα από πυροβολισμούς, συμπεριλαμβανομένων σκόπιμων βολών στα μάτια και στο πρόσωπο, που υποδηλώνουν τακτικές με στόχο τον ακρωτηριασμό και τον εκφοβισμό και όχι απλώς τη διάλυση του πλήθους.

Οι αναφορές για τον αριθμό των θυμάτων ποικίλλουν σημαντικά, αλλά όλες υποδεικνύουν μια βίαιη πραγματικότητα: εκατοντάδες και πιθανώς χιλιάδες διαδηλωτές έχουν σκοτωθεί, ενώ δεκάδες χιλιάδες άλλοι έχουν συλληφθεί. Αυτά τα θλιβερά στοιχεία προέρχονται από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, μέσα ενημέρωσης και τα Ηνωμένα Έθνη, τα οποία κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για την υπερβολική χρήση βίας και τις παράνομες κρατήσεις.

Είναι δελεαστικό και βολικό για την ιρανική κυβέρνηση να χαρακτηρίσει αυτό το γεγονός ως αναταραχή που προκλήθηκε από ξένες δυνάμεις. Οι ηγέτες της Τεχεράνης κατηγορούν συστηματικά ανώνυμους εξωτερικούς παράγοντες και «τρομοκράτες» για την πρόκληση αναταραχών, και μάλιστα χαρακτηρίζουν τους διαδηλωτές πολίτες ως ταραξίες που δεν αξίζουν επιείκεια. Ωστόσο, τα εκατομμύρια των ανθρώπων που βγαίνουν στους δρόμους δεν είναι μια σκιώδης συνωμοσία. Είναι άνθρωποι που έχουν υποστεί δεκαετίες κακοδιαχείρισης της οικονομίας, διαφθοράς, πληθωρισμού που ξεπερνά τους μισθούς και συρρίκνωσης των προοπτικών για τα παιδιά τους, σε έναν από τους πιο νεανικούς πληθυσμούς του πλανήτη.

Η καταστολή με χρήση πραγματικών πυρομαχικών, οι αυθαίρετες κρατήσεις και η διακοπή των επικοινωνιών δεν καταστέλλουν τη διαφωνία, αλλά την αποσιωπούν προσωρινά και με μεγάλο ανθρώπινο κόστος. Η αντίδραση των αρχών εγείρει σοβαρά ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων των περιορισμών στην ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι και της ελευθερίας της έκφρασης. Ανεξάρτητοι παρατηρητές έχουν καταγράψει διακοπές του διαδικτύου με σκοπό την απόκρυψη παραβιάσεων και την παρεμπόδιση της δημοσιογραφικής κάλυψης, μια τακτική βγαλμένη διαχρονικά από εγχειρίδια καταστολής αυταρχικών καθεστώτων.

Η διεθνής αλληλεγγύη έχει σημασία αλλά το ίδιο ισχύει και για την τοπική δράση. Ο ιρανικός λαός εκφράζει μια θέση που βασίζεται στις δυσκολίες που βιώνει και όχι σε μια αφηρημένη ιδεολογία. Ο κόσμος πρέπει να επιδιώξει όχι μόνο την καταδίκη της βίας, αλλά και την υποστήριξη των οδών που οδηγούν στη λογοδοσία, στην πραγματική οικονομική μεταρρύθμιση και στον σεβασμό των θεμελιωδών ελευθεριών.

Αν κάτι είναι σαφές από την τρέχουσα εξέγερση στο Ιράν, είναι ότι η δυστυχία χωρίς ελπίδα δεν γεννά μόνο διαμαρτυρίες, αλλά και διαρκή απαίτηση για αλλαγή, μια αλλαγή που δεν μπορεί να κατασταλεί με τη βία.

 

*Ο Ευάγγελος Δ. Κόκκινος, ο νεότερος, είναι δημοσιογράφος, γεωπολιτικός αναλυτής και τελειόφοιτος Οικονομικών και Χρηματοοικονομικών επιστημών στο Αγγλικό Πανεπιστήμιο του Derby