Λαογραφικό Μουσείο Σιναράδων «Νίκος Πακτίτης» στην Κέρκυρα Ένα λαογραφικό μουσείο υπόδειγμα! (Φ. 1952)

 

γράφει-επιμελείται η Εύη Κοκκίνου - Κελλάρη*

 

Το Δίκτυο Μουσείων Ιονίων Νήσων που αξίζει να επισκεφτείτε

Φέτος, με παρότρυνση της κόρης μου, αλλά και ως συνέπεια της πολύ ανθρώπινης, ενδιαφέρουσας, εποικοδομητικής και συγκινητικής επικοινωνίας που έχουμε αναπτύξει από το 2023 με τον Δήμο Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων Νήσων μέσω της διοργάνωσης του Διεθνούς Νεανικού Φεστιβάλ Αρχαίου Δράματος Κορίνθου, καθώς και της πρωτοβουλίας για τη δημιουργία Δικτύου Πόλεων αρχαίων αποικιών Κορίνθου, βρεθήκαμε στο νησί των Φαιάκων, στην όμορφη Κέρκυρα.

Τρεις συνεχείς χρονιές η Κέρκυρα συμμετέχει στο φεστιβάλ της Κορίνθου, αρχές Μαΐου, είτε με τις επιμελημένες θεατρικές παραστάσεις αρχαίου δράματος των μαθητών της, είτε με τη συγκλονιστική Φιλαρμονική Γαστουρίου «Ομόνοια» που συνεχίζει την παράδοση του νησιού στην υψηλού επιπέδου μουσική εκπαίδευση των νέων και παιδεία. Θεώρησα ευκαιρία να ξαναεπισκεφθώ αυτό το μοναδικό, καταπράσινο, γεμάτο ιστορία και σύγχρονο πολιτισμό νησί του Ιονίου. Μαζί με τις φυσικές ομορφιές του, όμως, και τους ανθρώπους του γνώρισα και έναν μικρό, θαυμαστό, κρυμμένο θησαυρό… 

 

Το Λαογραφικό Μουσείο Σιναράδων «Νίκος Πακτίτης» αποτελεί υπόδειγμα στο είδος του. Ιδρύθηκε το 1982 από την «Ιστορική Λαογραφική Εταιρεία Κέρκυρας» και στεγάζεται σε ένα παραδοσιακό σπίτι στη γειτονιά του Αϊ-Γιάννη των Σιναράδων, στην Κεντρική Κέρκυρα. Είναι έργο ζωής και κληρονομιά του ακούραστου δασκάλου, ερευνητή και πρωτοπόρου λαογράφου της Κέρκυρας Νίκου Πακτίτη, το οποίο συνεχίζουν με το ίδιο πάθος οι διάδοχοί του και το νυν Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας με επικεφαλής τον δραστήριο και αγαπητό σε όλους Πρόεδρό του, Φώντα Αλαμάνο, δάσκαλο και επί σειρά ετών αυτοδιοικητικό – νυν Πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων Νήσων.

Ήταν ευτυχής συγκυρία η ξενάγησή μας στο Μουσείο από τον ίδιο τον Πρόεδρο, τον Φώντα Αλαμάνο, ο οποίος δεν παύει να εκπλήσσει με τις γνώσεις του και την μεταδοτικότητά του, τη διάθεση για προσφορά στον τόπο του και τον πολιτισμό του, τη δυναμική, αλλά ταυτόχρονα σεμνή παρουσία του, καθώς και την ικανότητά του να επικοινωνεί με τον κόσμο, να οργανώνει και διοικεί αποτελεσματικά και με επιτυχία ένα τόσο «ευαίσθητο» εγχείρημα. Τον ευχαριστώ και από αυτήν την στήλη όχι μόνον για την ξενάγηση, αλλά και για την μεγάλη του προσφορά στα πολιτιστικά δρώμενα της Κέρκυρας που αγαπώ!

Η εντυπωσιακή εξωτερική σκάλα του μουσείου, φτιαγμένη από ντόπιο μάρμαρο, μας οδήγησε στον πάνω όροφο που αποτελείται από το πόρτιγο, την τραπεζαρία, την κουζίνα και την κρεβατοκάμαρα. Τα δωμάτια είναι επιπλωμένα όπως ήταν το μέσο επίπεδο ενός νοικοκυριού στα τέλη του 19ου αιώνα.

Στα εκθέματα περιλαμβάνονται συλλογές δοχείων λαδιού / κλειδιών / κεραμικών, αργαλειός με τον οποίο οι γυναίκες παλιά έφτιαχναν κουρελούδες (χαλιά), κουβέρτες κ.α., μάγγανος που χρησίμευε για το κτύπημα του λιναριού, λανάρι για το λανάρισμα του λιναριού, ξεχωριστάρι που τους βοηθούσε να ξεχωρίζουν το βαμβάκι από τον σπόρο, ανέμη σιδερένια για καρούλια, πετεινάρι, διάφορα είδη πριονιών, μία κρεβατοκάμαρα με την πλήρη επίπλωσή της αποτελούμενη από μία κοκέτα (κρεβάτι με μπρούτζινο σκελετό), ένα δεύτερο κρεβάτι με σανίδες πάνω σε ξύλινα τριτσέλια (πόδια κρεβατιού), έναν κώμο, μια κασέλα και ένα λαβομά με καθρέφτη. Στον 2^ο όροφο εκτίθενται αγροτικά εργαλεία, κερκυραϊκές φορεσιές, σπιτικά σκεύη, εκκλησιαστικά είδη, αντικείμενα αλλιευτικής, οικοτεχνίας και μαστορικής, μέτρα και σταθμά, φιγούρες του Καραγκιόζη, εργαστήρι τσαγκαρικής και παιδική γωνιά. Σημαντικότερο έκθεμα του Μουσείου είναι η παπυρέλλα, βάρκα για ψάρεμα φτιαγμένη από μαλακό καλάμι.

Θα μου πείτε, είναι το μόνο λαογραφικό μουσείο στην Ελλάδα και πώς αυτό ξεχωρίζει;

Είναι γεγονός ότι υπάρχουν πολλά λαογραφικά μουσεία στην Ελλάδα, μουσεία που δημιουργήθηκαν με μεράκι από ιδιώτες με όραμα και ισχυρή θέληση, όπως το συγκεκριμένο, αλλά αυτή τη στιγμή κάποια μένουν κλειστά τις περισσότερες μέρες του χρόνου ή παντελώς,  κάποια περιμένουν τις επιχορηγήσεις για να επιβιώσουν, κάποια, όπως και το δικό μας αξιόλογο λαογραφικό μουσείο στην Κόρινθο, περιμένουν να ολοκληρωθούν οι εργασίες ανακαίνισης για να επαναλειτουργήσουν ύστερα από χρόνια.

Το θαυμαστό με το συγκεκριμένο Λαογραφικό Μουσείο Σιναράδων στην Κεντρική Κέρκυρα -εκτός από τα μοναδικά εκθέματά του και τη σωστή οργάνωσή τους σε ένα αυθεντικό κουκλίστικο διώροφο σπίτι του χωριού- είναι ότι όχι μόνον επιβιώνει, αλλά λειτουργεί και προσφέρει τις υπηρεσίες του κανονικά, όλο τον χρόνο, είτε ανοιχτό με σαφές ωράριο για τους μεμονωμένους επισκέπτες, είτε με ραντεβού για τα σχολεία και τους διάφορους συλλογικούς φορείς, μεταλαμπαδεύοντας εικόνες και γνώσεις για το ιστορικό παρελθόν του τόπου σε μικρούς και μεγάλους, οι οποίοι με χαρά διαθέτουν τα 3,00 ευρώ για εισιτήριο εισόδου.

Ταυτόχρονα, συνεργάζεται με το Πανεπιστήμιο, ενώ ύστερα από προσπάθειες και συζητήσεις ετών μεταξύ των εκπροσώπων αυτού και άλλων μουσειακών και πολιτιστικών φορέων από τα νησιά του Ιονίου (Ζάκυνθο, Ιθάκη, Κέρκυρα, Κεφαλονιά και Λευκάδα), επιτεύχθηκε η δημιουργία «Δικτύου Μουσείων Ιονίων Νήσων» το 2021 (Δι.Μ.Ι.Ν.), το οποίο εξελίσσεται με επιτυχία και στόχο τη διαμόρφωση μίας μουσειακής πολιτικής που θα αποφέρει οφέλη τόσο στους συγκεκριμένους οργανισμούς που το απαρτίζουν, όσο και στις τοπικές κοινωνίες. Ήδη τα θετικά αποτελέσματα της Δικτύωσης των Μουσείων είναι ορατά.

Για λόγους έλλειψης άπλετου χώρου στην έντυπη ΦτΚ, παραπέμπω τον αναγνώστη, που αγαπά την Ιστορία, τον Ελληνικό Πολιτισμό και καταλαβαίνει τη μεγάλη σημασία της Ιδέας, του Οράματος, της ορθής υλοποίησης, της συνέχειας και της συνέπειας, για περισσότερες πληροφορίες  στην ιστοσελίδα του Μουσείου https://laografikomouseiosinaradon.blogspot.com/ και του Δι.Μ.Ι.Ν. https://dimin.museum.ionio.gr/ .

Αξίζει την επίσκεψή μας!

 

  * Εύη Κοκκίνου - Κελλάρη
Δικηγόρος - Διαμεσολαβήτρια
Msc Διοίκηση Τουρ/κών
Επιχειρήσεων
Απ. Παύλου 40, Κόρινθος
τηλ. 27410 84568
6944964225
email: ekokklaw@otenet.gr,
https:/evikokkinoulaw.gr