ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΒΗΜΑ πολιτών και φορέων : Πώς τελειώνει η «Οδύσσεια» των Μνημονίων ;

ΤΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΚΩΣΤΑΡΑ*

Όταν μιλάει κάποιος για «Οδύσσεια» φέρνει πάντα στο μυαλό του το αριστούργημα του Ομήρου, το οποίο μας πε­ριγράφει την πολύχρονη πε­ριπλάνηση του Βασιλιά της Ι­θάκης Οδυσσέα κατά την ε­πιστροφή του στην πατρίδα μετά την άλωση και την κα­ταστροφή της Τροίας, που ο­φείλεται στην δική του πα­νουργία να εισέλθουν οι επι­δρομείς Αχαιοί εντός των τει­χών δια του «Δούρειου Ίπ­που», του δήθεν αφιερώμα­τος στην Αθηνά. Γι’ αυτό και ο Όμηρος αποκαλεί τον Οδυσ­σέα «πολύτροπο», δηλ. πο­λυμήχανο. Φαίνεται ότι η ε­πινόηση του να παίξει με την ευλάβεια των ανθρώπων α­πέναντι στους θεούς, η ιδέ­α του δηλ. να καπηλευτεί το θρησκευτικό συναίσθημα των πιστών Τρώων, για να ε­πιτευχθεί το στρατηγικό σχέ­διο άλωσης της άλλως απόρ­θητης Τροίας, υπήρξε αιτί­α όλων των δεινών που συ­νόδευσαν το ταξίδι της επι­στροφής του στην Ιθάκη. Έ­πρεπε λοιπόν ο Οδυσσέας, για να μπορέσει να ικανοποι­ήσει τον νόστο του γυρισμού στο Βασίλειό του, να εξαγο­ράσει την «κατάρα» των θεών με πολλά βάσανα και πολλές δοκιμασίες στο ταξίδι της ε­πιστροφής του. Να αντιστα­θεί πολλές φορές στην ορ­μή των ανέμων, που ελευθε­ρώθηκαν από τον «ασκό του Αιόλου». Να ξεφύγει, πάλι με τέχνασμα, από την χώρα του Κύκλωπα, που για να τα κα­ταφέρει αναγκάστηκε να τον τυφλώσει. Να παλέψει σκλη­ρά και για αυτό με την οργή του Ποσειδώνα που φουρ­τούνιαζε κάθε τόσο με τερά­στια κύματα την θάλασσα, για να βουλιάξει το καράβι του. Να γλιτώσει από τους ανθρω­ποφάγους Λαιστρυγόνες, αλ­λά και να αποτρέψει τους συ­ντρόφους του να γευθούν το «φρούτο της λησμονιάς», που προσέφεραν στους επι­σκέπτες τους οι Λωτοφάγοι. Να μην αφήσει να τον πλα­νέψουν οι Σειρήνες ούτε να τον αλλοτριώσει το «ραβδί της Κίρκης». Να μην ενδώ­σει στα θέλγητρα της Καλυ­ψούς ή της Ναυσικάς. Και τέ­λος να ανακτήσει την εξου­σία του σκοτώνοντας τους «Μνηστήρες» που την σφετε­ρίζοντο με την αυθαίρετη ε­γκατάστασή τους στο παλάτι του και την πίεση τους προς την σύζυγό του Πηνελόπη να δεχθεί να παντρευτεί ένα α­πό αυτούς. 
Έκτοτε η Ιθάκη έγινε σύμ­βολο. Νησί που ταυτίζεται με όσους έχουν στόχους στη ζω­ή τους. Η «Οδύσσεια» θυμίζει απλά σε όλους αυτούς, από πού πρέπει να περάσουν, για να φτάσουν στον στόχο τους. Στην «Ιθάκη» τους. 
Μια ανάλογη περιπλά­νηση με εκείνη του Οδυσ­σέα αναγκάστηκε να βιώσει αυτήν την εποχή ο Ελληνι­κός Λαός εξ αιτίας της αναί­δειας που έδειξε στη διαχεί­ριση του χρήματος. Χωρίς να παράγει δικό του πλούτο, δέ­χθηκε να ζει με δανεικά χρή­ματα άλλων διαμορφώνο­ντας μια επίπλαστη ευμάρει­α. Δάνεια για την αγορά σπι­τιών και οικοπέδων. Για τις δι­ακοπές και τις γιορτές. Δάνει­α για την αγορά πολλών αυ­τοκινήτων, ώστε κάθε μέλος της οικογένειας να έχει το δι­κό του αυτοκίνητο. Και να εί­ναι ο ψευτο-νεόπλουτος Έλ­ληνας μέσα σε όλα. Όλα μο­νά-ζυγά δικά. Και σαν να μη έφτανε αυτό, για να ολοκλη­ρώσει την απληστία του, άρ­χισε να «τρώει» τις «σάρκες» των παιδιών και των εγγο­νών του βγαίνοντας σε πρό­ωρη σύνταξη ύστερα από 15 χρόνια εργασίας, όχι για να α­πολαύσει την ζωή του συντα­ξιούχου στην ηλικία των 30 ή 35 ετών, αλλά για να κά­νει μια δεύτερη δουλειά δι­κή του, ώστε να εσοδεύει τε­λικά περισσότερα, αφού στο μεταξύ είχε εισπράξει κανο­νικά το εφάπαξ και την μειω­μένη σύνταξή του ! Αυτές ή­σαν οι παροχές αφασίας του πελατειακού κράτους, που το είχε διαμορφώσει και το συ­ντηρούσε ο ίδιος. Και αυτές τις παροχές εισέπραττε, χω­ρίς ποτέ να αναλογιστεί κα­νείς, ποιός και πότε θα πλη­ρώσει τον λογαρισμό, που δι­αρκώς μεγάλωνε. Ώσπου ήρ­θε το κραχ. Ήταν αναμενόμε­νο για όσους κοιτούσαν τις ε­ξελίξεις με το μυαλό της λο­γικής ότι το «απόστημα» της υπερχρέωσης και της υπερ­κατανάλωσης σύντομα θα «έ­σπαζε». Και στο «πυώδες» πε­ριεχόμενό του θα «πνίγονταν» τελικά όχι μόνον αυτοί που το δημιούργησαν, αλλά και εκεί­νοι που δεν έφταιγαν: οι από­γονοι των υπατίων. 
Για να βγει από την οικονο­μική κρίση, στην οποία με δι­κή του υπαιτιότητα «βυθίστη­κε» ο Ελληνικός Λαός, έπρε­πε να περιπλανηθεί και αυ­τός στην «Οδύσεια» των Μνη­μονίων, που του επέβαλαν οι εταίροι-δανειστές. Να τα­λαιπωρηθεί πολύ, να στερη­θεί και να υποφέρει. Αυτό εί­ναι το τίμημα της αλαζονείας. Όποιος φουσκώνει από έπαρ­ση πως είναι τάχα σπουδαίος, πρέπει να πέσει πολύ χαμη­λά, για να μπορέσει να μετρή­σει μόνος του την απόστα­ση από το ύψος στο βάθος. Να συρθεί στο έσχατο σημείο του εξευτελισμού και της τα­πείνωσης, για να συναισθαν­θεί το μέγεθος της κουφότη­τός του. Πόσο απλά και παρα­στατικά μας το λέει αυτό ο Ιη­σούς Χριστός, όταν τονίζει ό­τι «ο υψών εαυτόν ταπεινω­θήσεται»! Δεν έχουμε τραγι­κή επιβεβαίωση της σχετικής ρήσης του Κυρίου στον Ελλη­νικό Λαό της εποχής μας; Εν πάση περιπτώσει στη σημερι­νή μας «Οδύσεια» των Μνημο­νίων είδαμε όλοι οι Έλληνες για οκτώ τόσα χρόνια – όσα ή­σαν περίπου και τα χρόνια της περιπλάνησης του Οδυσσέ­α – να ζωντανεύουν μπροστά μας όλοι εκείνοι οι εφιάλτες, με τους οποίους πάλεψε, για να τους αποφύγει και ο Βασι­λιάς της Ιθάκης. Προ παντός οι «Κύκλωπες» που εμφανί­ζονται σήμερα με την μορ­φή των τεράστιων οικονομι­κών τραστ και μπορούν να σε συνθλίψουν. Οι «Λαιστρυγό­νες» που εξακολουθούν τώ­ρα, ως τοκογλύφοι δανειστές πια, να «πίνουν» αίμα και να «τρώνε» ανθρώπινες σάρκες. Και βέβαια οι «Κίρκες» και οι «Λωτοφάγοι» που επωφελού­μενοι από την περιπλάνηση του Ελληνικού Λαού προσπα­θούν να τον αλλοτριώσουν ή να τον κάνουν να ξεχάσει ε­ντελώς, ποιός είναι, ώστε να μπορούν να τον εκμεταλλεύ­ονται, όπως αυτοί θέλουν. 
Πρόσφατα βγήκαμε τυπικά από τα Μνημόνια υπό την έν­νοια ότι δεν θα αντλούμε πια χρήματα από τους δανειστές, για να χρηματοδοτούμε τις α­νάγκες της οικονομίας μας, αλλά θα τα δανειζόμαστε α­πό τις αγορές. Η έξοδος όμως αυτή δεν σημαίνει και ουσια­στική απελευθέρωση από τις δεσμεύσεις των Μνημονίων, τις οποίες έχουμε αναλάβει έναντι των δανειστών. Ορι­σμένες από τις υποχρεώσεις μας αυτές θα συνεχίσουν να μας ταλαιπωρούν, δυστυχώς, για 50 ακόμη χρόνια, ενώ τα χρέη μας από τα σχετικά δά­νεια, για τα οποία υπεγράφη­σαν τα αντίστοιχα Μνημόνι­α, θα αποσβεστούν μετά από 100 χρόνια ! 
Από την άποψη αυτή δεν γίνονται αντιληπτά τα πανη­γύρια των κυβερνώντων για την δήθεν «καθαρή» έξοδο της Ελλάδος από τα Μνημό­νια. «Καθαρή» έξοδος σημαί­νει απαλλαγή από κάθε υπο­χρέωση που σε βαρύνει. Τό­τε μπορεί να μιλάει κάποιος για το τέλος της «Οδύσσει­ας» των Μνημονίων. Στην «Ι­θάκη», που σηματοδοτεί την λήξη κάθε «Οδύσσειας», φτά­νει κάποιος μόνον, όταν έχει αφήσει πίσω του τους Κύκλω­πες, τις Κίρκες και τους Λαι­στρυγόνες. Αλλιώς, όταν ό­λοι αυτοί εξακολουθούν να διαφεντεύουν την ζωή του και μάλιστα τους κουβαλά­ει μαζί του, η απόβασή του στο νησί του Οδυσσέα, όπως κι’ αν γίνεται, με ή χωρίς φαν­φάρες και τυμπανοκρουσίες, είναι ψευδαίσθηση, φενάκη. Και οι επιτηδευμένοι πανηγυ­ρισμοί του για την δήθεν άφι­ξή του επιτέλους στην «Ιθά­κη» συνιστούν θεατρινισμούς, στους οποίους έχει ιδιαίτερες επιδόσεις η κυβερνώσα «αρι­στερά του τίποτα». 

* Ο Αλέξανδρος Π. Κωστά­ρας, είναι ομότιμος καθηγη­τής Νομικής Σχολής Πανεπι­στημίου Θράκης, από την Κό­ρινθο.