ΜΕ ΤΟ ΘΑΡΡΟΣ ΤΗΣ ΓΝΩΜΗΣ (Φ. 1998)

 

     Βαγγέλης Δ. Κόκκινος, ο νεότερος *

 

 

Όταν χάνονται οι πυροσβέστες

Ο καπνός πάνω από τη Βοιωτία και τη Δυτική Αττική δεν είναι μόνο το κατάλοιπο μιας ακόμη μεγάλης πυρκαγιάς. Είναι ορατή υπενθύμιση ότι η χώρα καλείται να αντιμετωπίσει μια νέα πραγματικότητα, στην οποία οι πυροσβέστες δίνουν όλο και δυσκολότερες μάχες.

Οι πρόσφατες πυρκαγιές έφεραν και πάλι στο φως τη δυσάρεστη αλήθεια ότι η Ελλάδα δεν αντιμετωπίζει πια σπάνιες καταστροφές, αλλά μια νέα κλιματική πραγματικότητα που οδηγεί ολοένα συχνότερα στις ίδιες τραγωδίες. Οι θερμοκρασίες ρεκόρ, η παρατεταμένη ξηρασία και οι ισχυροί άνεμοι έχουν μετατρέψει μεγάλο μέρος της Μεσογείου σε ένα τοπίο έτοιμο να καεί, σε συνδυασμό με τις αδυναμίες που εξακολουθούν να παρουσιάζουν τμήματα του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας. Οι επιστήμονες προειδοποιούν εδώ και χρόνια ότι η κλιματική αλλαγή θα επιμηκύνει τις περιόδους πυρκαγιών και θα αυξήσει την έντασή τους. Το φετινό καλοκαίρι δυστυχώς τους επιβεβαίωσε. Ωστόσο, η κλιματική αλλαγή δεν μπορεί να γίνει μια βολική δικαιολογία για κάθε αποτυχία.

Οι θάνατοι πυροσβεστών κατά τη διάρκεια των πρόσφατων επιχειρήσεων θα πρέπει να οδηγήσουν σε έναν πολύ βαθύτερο εθνικό διάλογο. Αυτοί οι άνδρες και οι γυναίκες εργάζονται σε συνθήκες που γίνονται όλο και πιο επικίνδυνες κάθε χρόνο, συχνά βασιζόμενοι σε παλαιωμένο εξοπλισμό, εποχιακό προσωπικό και επιχειρησιακές δομές που έχουν φτάσει στα όριά τους. Τα πρόσφατα θανατηφόρα ατυχήματα κατά τη διάρκεια επιχειρήσεων πυρόσβεσης, με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα τη σύγκρουση ελικοπτέρων πάνω από τη Δυτική Αττική, υπογραμμίζουν τους εξαιρετικά υψηλούς κινδύνους που αντιμετωπίζουν όσοι επιχειρούν σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, ενώ προστατεύουν ζωές και περιουσίες.

Κάθε χρόνο, κάθε μεγάλη πυρκαγιά συνοδεύεται από συμπεράσματα και υποσχέσεις για μεταρρυθμίσεις και έκτακτη χρηματοδότηση. Στη συνέχεια έρχεται ο χειμώνας, η προσοχή του κοινού στρέφεται αλλού και το μοτίβο επαναλαμβάνεται. Εν τω μεταξύ, τα δάση συσσωρεύουν καύσιμη ύλη, όλο και περισσότερες κοινότητες βρίσκονται εκτεθειμένες στον κίνδυνο των πυρκαγιών και το προσωπικό πρώτης γραμμής επιστρέφει στην εργασία του φέρνοντας μεγαλύτερο σωματικό και ψυχολογικό βάρος από πριν.

Οι κυβερνήσεις δικαίως τιμούν τους πυροσβέστες ως ήρωες κάθε Αύγουστο. Οι επευφημίες, ωστόσο, δεν πρέπει να σβήνουν πριν ξεκινήσει η επόμενη περίοδος πυρκαγιών, αλλά να συνοδεύονται από συστηματικό εκσυγχρονισμό του εξοπλισμού, των οχημάτων και όλων των μέσων κατάσβεσης των πυρκαγιών, καθώς και από την ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού του Πυροσβεστικού Σώματος. Έχουν γίνει ορισμένα βήματα, αλλά απαιτούνται ακόμη περισσότερα προς τη σωστή κατεύθυνση.

Η Ελλάδα έχει επενδύσει σημαντικά στις δυνατότητες εναέριας πυρόσβεσης και ενσωματώνει πλέον δορυφορική τεχνολογία για τη βελτίωση της έγκαιρης ανίχνευσης. Αυτές είναι σημαντικές εξελίξεις. Ωστόσο, η τεχνολογία δεν μπορεί να αντικαταστήσει το έμπειρο προσωπικό, τη διαχείριση των δασών καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους ή ένα Πυροσβεστικό Σώμα επαρκώς εξοπλισμένο και εκπαιδευμένο για να αντιμετωπίζει την πραγματικότητα ενός κλίματος που θερμαίνεται διαρκώς.

Οι πυροσβέστες που έχασαν τη ζωή τους αξίζουν κάτι περισσότερο από τελετές μνήμης και μετάλλια. Η κληρονομιά τους πρέπει επιτέλους να οδηγήσει σε διαρθρωτικές αλλαγές. Αυτό σημαίνει διαρκείς επενδύσεις στην πρόσληψη προσωπικού, την εκπαίδευση, τον σύγχρονο εξοπλισμό, την ασφάλεια στην εργασία και την προληπτική διαχείριση της γης, και όχι μόνο στην αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης.

Η κλιματική αλλαγή καθιστά σχεδόν βέβαιο ότι η Ελλάδα θα αντιμετωπίζει ολοένα συχνότερες και εντονότερες πυρκαγιές. Το αν αυτές θα εξελιχθούν σε εθνικές τραγωδίες εξαρτάται λιγότερο από τον καιρό και περισσότερο από τις πολιτικές επιλογές, την πρόληψη και την ετοιμότητα του κράτους. Οι φλόγες που καίνε τη Βοιωτία και τη Δυτική Αττική δεν δοκιμάζουν μόνο τα δάση· δοκιμάζουν την ικανότητα της Πολιτείας να προστατεύει εκείνους που καθημερινά βρίσκονται στην πρώτη γραμμή.

 

 

*Ο Ευάγγελος Δ. Κόκκινος, ο νεότερος, είναι δημοσιογράφος, γεωπολιτικός αναλυτής και τελειόφοιτος Οικονομικών και Χρηματοοικονομικών επιστημών στο Αγγλικό Πανεπιστήμιο του Derby.