Τί συμβολίζει ο «φανερός δείπνος» της Ένωσης Αθέων; (Φ. 1983)

 

Αλεξάνδρου Π. Κωστάρα

Ομότιμου Καθηγητή Νομικής Σχολής Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης

 

            Διοργανώθηκε, ως γνωστόν, και εφέτος από την Ένωση Αθέων και τα μέλη της ή τους αλληλέγγυους προς την πολιτική και τις εκδηλώσεις της ο λεγόμενος «φανερός δείπνος» με κρεοφαγία την Μεγάλη Παρασκευή σε συγκεριμένες Ταβέρνες. Ο «φανερός δείπνος» των αθέων υλοποιήθηκε ως αντίδραση και ως απαξίωση του «Μυστικού Δείπνου» του Χριστού με τους Μαθητές Του προ του Εκουσίου Πάθους Αυτού. Κατ’ αρχάς ουδεμία σύγκριση μπορεί να υπάρξει ανάμεσα στον βιβλικό «Μυστικό Δείπνο» και στον αθεϊστικό «φανερό δείπνο». Η «μυστικόητα» του βιβλικου «δείπνου» υπαγορεύθηκε από  τις συνθήκες της πραγματοποίησης αυτού. Εάν ληφθεί υπ’ όψη ότι ο Χριστός και οι Μαθητές Του εδιώκοντο εκείνη την περίοδο από το ιουδαϊκό ιερατείο, που προσπαθούσε να τους συλλάβει όλους, Διδάσκαλο και Μαθητές, μετά την απόφαση των Γραμματέων και των Φαρισαίων να τελειώνουν οριστικά με την αίρεση του Χριστού (έτσι εχαρακτήριζαν την Χριστιανική Διδασκαλία), ο τελευταίος Δείπνος του Χριστού με τους Μαθητές Του, δεν μπορούσε παρά να είναι «Μυστικός». Διδάσκαλος και Μαθητές δεν είχαν άλλωσε να κρύψουν τίποτε απολύτως. Ούτε την διδασκαλία του Ναζωραίου, που γινόταν καθημερινά δημοσίως. Ούτε βεβαίως και το περιεχόμενο της τραπέζης του Μυστικού Δείπνου. Αυτό ήταν καθορισμένο από το εβραϊκό Πάσχα, που εορτάζετο εκείνες τις ημέρες. Και η επιθυμία του Χριστού ήταν, όπως ο Ίδιος εδήλωσε, αυτό το Πάσχα να συμφάγει με τους Μαθητές Του. «Επιθυμία επεθύμησα», τούς είπε, «τούτο το Πάσχα φαγείν μεθ’. υμών».

            Σύμφωνα με όσα ελέχθησαν και συνετελέσθησαν κατά την διάρκεια του τελευταίου δείπνου του Χριστού με τους Μαθητές Του, ο «Μυστικός Δείπνος» είχε μυσταγωγικό χαρακτήρα. Κατ’ αρχάς απεκάλυψε την εσχάτη ταπείνωση του Διδασκάλου, ο οποίος έσκυψε και έπλυνε τους πόδας των Μαθητών Του. Και όταν ένας εξ αυτών αρνήθηκε να προσφέρει τους πόδας του στον Χριστό, για να τούς πλύνει, η απάντηση του Χριστού ήταν ότι  τότε ουδεμία θέση έχει αναμεσά τους, για να αναδιπλωθεί ο Μαθητής και να δηλώσει ότι «όχι μόνο τους πόδας μου να πλύνεις, Κύριε, αλλά και όλο το σώμα μου». Η διδασκαλία της ταπείνωσης δεν ετελείωσε με τον Ιερόν Νιπτήρα. Συνεχίσθηκε με την προτροπή του Διδασκάλου προς τους Μαθητές Του να μη επιδιώκουν τα πρωτεία, αλλά να είναι υπηρέτες όλων («ο πρώτος θέλων είναι έστω πάντων  διάκονος»). Επανέλαβε επίσης κατά τον Μυστικό Δείπνο ο Χριστός την εντολήν της αγάπης. Αυτή την φορά μεταξύ των Μαθητών Του: «Εντολήν καινήν δίδωμι υμίν, ίνα αγαπάτε αλλήλους. Ού καθώς ο κόσμος αγαπά, αλλά ως ηγάπησα ημάς ότι την ψυχήν μου τίθημι υπερ υμών». Και συνεχίζοντας τούς υπογραμμίζει ακόμη μια φορά την ενολή της αγάπης λέγονας προς αυτούς ότι η αγάπη είναι το αληθινό κριτήριο που τούς προβάλλει ως Μαθητές Του: «Εν τούτω γνώσοναι πάντες ότι εμοί μαθηταί εστέ, εάν αγάπην έχετε αλλήλοις».

            Αποδεικνύοντας εξ άλλου o Χριστός ότι είναι αληθινός Υιός του Θεού με την παντογνωσία που εξεδήλωνε  τούς απεκάλυψε την προδοσοσία Του από τον Ιούδα λέγοντας ότι κάποιος από σάς θα με προδόσει σήμερα συμπληρώνοντας  ότι ο μεν Υιός του Ανθρώπου προρεύεται κατά το «ορισμένον Αυτώ» εννοώντας το Εκούσιον Πάθος Του, σύμφωνα με το Σχέδιον της Θείας Οικονομίας, «πλήν Ουαί τω ανθρώπω εκείνω, δι’ού παραδίδοται». Εάν ληφθεί υπ’ όψη ότι ο Χριστός ούτε πληροφοριοδότες είχε ούτε σύστημα πληροφοριών διέθετε, από πού εγνώριζε ο Κύριος ότι θα Τον προδώσει ο Ιούδας, ειμή μόνον από την ιδιότητα της παντογνωσίας Του; Στον Μυστικό Δείπνο χρωστάμε ακόμη το Μυστήριο της Θείας Ευαχαριστίας, που  κραταέι διαρκώς ενωμένους μαζί με τον Χριστό όσους πιστεύουν σε Αυτόν και θέλουν να έχουν μια ζωντανή επικοινωνία μαζί Του μέσω του Ποτηρίου, αφού, όπως είπε ο Ίδιος, «ο τρώγων μου την σώμα και ο πίνων μου το αίμα εν εμοί μένει καγώ  εν αυτώ».

           Από τα ανωτέρω συνάγεται ότι η Ένωση Αθέων δεν θα μπορούσε να αντιπαραθέσει πειστικό αντίλογο προς όσα εθεμελίωσε ο Μυστικός Δείπνος, παρά μόνον μέσω της αμφισβήτησης της αυστηρής νηστείας, που ακολουθούν οι μαθητές του Χριστού ιδίως την Μεγάλη Εβδομάδα και κατ’ εξοχήν την Μεγάλη Παρασκευή. Και αυτό ακριβώς ήθελε να καταρρίψει η Ένωση Αθέων: το δέος της νηστείας με την διοργάνωση κρεοφαγίας την Μεγάλη Παρασκευή στο πλαίσιο του «φανερού δείπνου». Είναι όμως άλλο πράγμα να μη πιστεύεις σε κάτι, όπως είναι η εντολή της νηστείας της Ορθόδοξης Διδασκαλίας (ας θυμηθούμε την προειδοποίηση του Χριστού : «Τούτο το γένος ου δυναται εξελθείν ειμή εν προσευχή και νηστεία») και άλλο να το χλευάζεις και να το διακωμωδείς. Η χλεύη των πιστευμάτων άλλων εκχυδαΐζει τα δικά σου πιστεύματα και τούς προσδίδει ένα χαρακτήρα προκλητικό. Η Προκλητικότητα είναι «σήμα κατατεθέν» της συμπεριφοράς των αθέων σε όλες τις εκφάνσεις της. Και τί νομίζουν ότι θα επιτύχουν τελικά οι άθεοι με «τους φανερούς δείπνους τους»; Θα πείσουν τους πειστούς, οι οποίοι εκ πεποιθήσεως τηρούν την νηστεία της μεγάλης Παρασκευής, νά πάψουν πια να νηστεύουν και να καταλύσουν την συγκεκριμένη, αλλά και τις άλλες νηστείες, επειδή το ζητούν οι άθεοι;. Δεν νομίζω ότι μπορεί να υπάρξει μεγαλύτερος ευτελισμός της θρησκευτικής πίστης από αυτόν, στον οποίο εξωθούν οι άθεοι τους πιστούς.

             Υπάρχει όμως και μια άλλη πλευρά του προβλήματος, την οποία παραβλέπουν οι άθεοι: Πολλοί πιστοί δεν νηστεύουν, χωρίς ωστόσο να απομακρύνονται από τις βασικές αρχές της πίστης μας ακολουθώντας στο σημείο αυτό την διδαχή του Ιωάννου του Χρυσοστόμου, ο οποίος μιλώντας για την νηστεία έλεγε ότι «νηστεία εστίν ουχί η των βρωμάτων, αλλά η των αμαρτημάτων αποχή». Ο ίδιος Ιερός Πατέρας στην Αναστάσιμη Θεία Λειτουργία της νύκτας του Μεγάλου Σαββάτου προς την Κυριακή του Πάσχα με τον σχετικό Κατηχητικό του Λόγο, που διαβάζεται στο πέρας της Αναστάσιμης Θείας Λειουργίας καλεί όλους τους πιστούς, νυστεύσαντες και μη νυστεύσαντες, να προσέλθουν όλοι  στην τράπεζα της ευωχίας συμμετέχοντας στην χαρά της Αναστάσεως του Κυρίου. «Πλούσιοι και πένητες μετ’ αλλήλων χορεύσατεσατε. Εγκρατείς και ράθυμοι την ημέραν τιμήσατε. Η τράπεζα γέμει ο μόσχος πολύς...». Τί μπορεί λοιπόν να πει ο «φανερός δείπνος» της ένωσης Αθέων σε αυτή την κατηγορία των πιστών; Ας μη γελοιόμαστε λοιπόν: Η ένωση αθέων με όλες τις εκδηλώσεις της απέναντι σε εκείνους, που έχουν θρησκευτικό βίωμα, δεν επιδιώκει να προβάλει τίποτε άλλο, πέρα από την αναίδεια και τις προκλήσεις των μελών της. Είναι δικαώμα του καθενός να μη θέλεινα πιστεύσει στον Τριαδικό Θεό και φυσικά να μη θέλει να τηρήσει την εντολή της νηστείας της Χριστιανικής Διδασκαλίας. Είναι όμως υποχρέωσή του να σέβεται τα πιστεύματα των άλλων και να μή προσπαθεί να τα διεμβολίσει με σκόπιμες εκδηλώσεις, που τα αντιστρατεύονται. Η πρόκληση απένατι στα πιστεύματα των άλλων δεν είναι δείγμα πολιτισμού.   Ας το έχουν αυτό υπ όψη τους οι άθεοι και η ένωσή τους, όταν προσπαθούν να εκδηλώσουν τις αθεϊστικές τους πεποιθήσεις.