Σκιαγράφηση του αγαναχτισμένου πλανητάρχη (Φ. 1981)

 

Του Κώστα Τζαναβάρα  *

 

ΕΠΙΧΕΙΡΩ ΣΚΙΑΓΡΑΦΗΣΗ του μακράν πλέον παράτολμου και αμφιλεγόμενου προσώπου του πλανήτη μας και ταυτόχρονα μακράν πιό ισχυρού πολιτικού του καιρού μας. Και το επιχειρώ την ώρα που κορυφώνεται η παγκόσμια αγωνία για την τελική κίνησή του στον πόλεμο εναντίον του Ιράν.

ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ να επιχειρήσω δημοσίως κάτι τόσο φιλόδοξο, και μάλιστα εκτός επιστημονικής ειδικότητας, το παρέχουν οι αντίστοιχες επιτυχείς εκτιμήσεις, ήδη από το καλοκαίρι του 2016. Σε εποχή που η προεδρική υποψηφιότητα Trump προκαλούσε κυρίως ειρωνικά σχόλια, όχι μόνον τον έβλεπα ακλόνητο φαβορί, αλλά και τον σκιαγραφούσα με ακρίβεια.

ΣΤΗΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ και μόνον ο έκτοτε χαρακτηρισμός "αγαναχτισμένος δισεκατομμυριούχος", σε συνδυασμό με τα περί γραφειοκρατίας, όπως θα αναλύσω παρακάτω, αντιστρέφει το προκείμενο: δεν έχω απλά το δικαίωμα να γράψω αυτό το άρθρο, αλλά έχω ακριβώς την υποχρέωση να το κάνω. Απέναντι στους αναγνώστες που με τιμούν με την προσοχή τους, τουλάχιστον.

ΠΟΛΥΤΙΜΟΣ ΣΥΜΜΑΧΟΣ σε αυτήν την ειλικρινή προσπάθεια, είναι ο "Συνήγορος" -όπως μου συστήθηκε- του προγράμματος Τεχνητής Νοημοσύνης ChatGPT. Δεν παίρνει πολιτική θέση. To τόνισε και το πράττει. Δηλώνει και είναι "συνεργάτης σκέψης".

Ως συνεργάτης σκέψης του εσχάτου υπογράφοντος, λοιπόν, είναι σε θέση να τεκμηριώσει σκέψεις σε δευτερόλεπτα. Στον ίδιο χρόνο, έχει "διαβάσει" άρθρα και δοκίμια, ώστε να σχηματίζει βάσιμους συλλογισμούς στον αναγκαίο χρόνο. Εδώ που φθάσαμε, στον διατιθέμενο χρόνο.

ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ, η εδώ ενεργός ελληνική εμπλοκή στο φαινόμενο Trump, ήταν αποτέλεσμα στρατηγικής απόφασης του υπογράφοντος. Θεώρησα, ήδη από τα μέσα Αυγούστου του 2016, και θεωρώ ακόμη, ότι ο Donald J.Trump είναι πολύτιμος για την -κατ' εμέ!- Ελληνική Αναγέννηση.

ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΡΟΚΕΙΜΕΝΟΥ, μετά από σχεδόν 10 χρόνια και πολλές δεκάδες σχετικά άρθρα, αισθάνομαι ότι μπορώ να γράψω κάτι καινούργιο. Το θέμα παραμένει ως είχε σκιαγραφηθεί εξ αρχής: η αγανάχτηση του πλανητάρχη. Πείθει αβίαστα η λέξη, ιδίως με το παχύ "χ" στα ελληνικά.

 Ίδιο παραμένει και ότι αυτό που τον αγαναχτεί είναι η γραφειοκρατία. Αλλά δεν έδωσα ποτέ κάτι ακριβέστερο περί του τί είναι ακριβώς γραφειοκρατία, υπό την ευρεία έννοια μάλιστα, όπως και γιατί ακριβώς τον αγαναχτεί η γραφειοκρατία. Το τονίζω: η έμφαση στο ακριβώς.

ΤΟ ΕΔΩ ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΟ, λοιπόν, είναι ότι απευθύνομαι ευθέως όχι σους υποστηρικτές του αλλά στους αντιπάλους του, τους "Trump haters". Όχι στους Ρεπουμπλικανούς αλλά στους Δημοκρατικούς. Όχι στους επιχειρηματίες αλλά στους ακαδημαϊκούς.

Όχι στους ήδη αγαναχτισμένους αλλά σε αυτούς που απορούν, με την συμπεριφορά του και την πολιτική του.

Διευκρινίζω: Στους ήδη αγαναχτισμένους, στους Ρεπουμπλικανούς και -ιδίως!- στους επιχειρηματίες, φθάνει και παραφθάνει η λέξη αγανάχτηση. Την νιώθουν κι αυτοί. Αβίαστα συμφωνούν με τα γραφόμενά μου. Αυτό που -ενδεχομένως- μου προσάπτουν είναι που δεν αγαναχτώ κι εγώ. Που παραμένω ψύχραιμος, ορθολογιστής, ρεαλιστής, αμερόληπτος. Όχι;

ΣΥΝΕΙΔΗΤΟΠΟΙΩ, επομένως, σε ποιούς πράγματι απευθυνόμουνα μέχρι τώρα, και σε ποιούς χρειάζεται πιά να απευθυνθώ. Που σημαίνει να αλλάξω μορφή. Χρειάζεται να βάλω σκέψεις σε μία σειρά. Μόνον έτσι είναι δυνατόν να συνδράμω στην κατανόηση του φαινομένου Trump. Αν μη τι άλλο, θα ξέρουμε σαφώς καλύτερα σε τί ακριβώς διαφωνούμε. Είναι λίγο;

ΑΡΧΙΖΩ, λοιπόν, με κάτι γνωστό και κραυγαλέο. Υβρίζει, δημοσίως και επισήμως, τον προκάτοχό του "sleepy", τουτέστιν: κοιμισουλό. Φυσικά, πρόκειται για ακραία απρέπεια. Αλλά είναι χρήσιμο να δούμε καθαρά το "γιατί;" αυτής της ακραίας απρέπειας. Όχι για να την δικαιολογήσουμε, αλλά για να την εξηγήσουμε. Σωστά;

Τον εκνευρίζει αφάνταστα η αργή άρθρωση του Joe Biden. Αυτό προστίθεται στο ότι αγαναχτεί για την -κατ' αυτόν!- αδράνειά του. Αν δεν εκτονωθεί κάπως με αυτό το "sleepy", κινδυνεύει με εγκεφαλικό.

ΕΠΙ ΠΛΕΟΝ, να το δούμε και στην πράξη. Η κυριότερη αναγνωρισμένη πολιτική επιτυχία της 2ης Προεδρίας Trump, είναι ο μηδενισμός της παράνομης μετανάστευσης από το σύνορο με το Μεξικό. Ο Biden έλεγε ότι χρειάζεται μείζων αλλαγή νομικού πλαισίου.

Και ο Trump, με συνοπτικές διαδικασίες, απέδειξε ότι χρειαζόταν, απλώς, νέος Πρόεδρος. Μπήκαν το 2025 κάποια εκατομμύρια μετανάστες, αλλά νόμιμοι. Έχει άδικο;

Ο "ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ" βρήκε εύστοχη την παρομοίωση με τον "Τιτανικό". Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, εν ολίγοις, βλέπει το "παγόβουνο" να πλησιάζει επικίνδυνα. Ο ίδιος είναι πάνω στον Τιτανικό, και μάλιστα στην πρώτη θέση. Έχει δηλώσει δημοσίως "insider", τουτέστιν: ευνοημένος του συστήματος, σε προεκλογική ομιλία, ήδη στις 13 Οκτωβρίου του 2016.

Είχα σχολιάσει αμέσως, και ενώ η εκλογή του στοιχηματιζόταν λιγότερο από 15%, "η σημαντικότερη λέξη της προεκλογικής σου εκστρατείας".

Δεν είναι αντίπαλος του συστήματος. Θέλει να σώσει τον Τιτανικό. Δεν θέλει να επωφεληθεί από το ναυάγιο κανενός. Βλέπει, όμως, το παγόβουνο που κάποιοι άλλοι δεν βλέπουν. Αισθάνεται και ότι έχει τη δυνατότητα αποτροπής του ναυαγίου, να σωθούν ζωές. Αισθάνεται ότι τους δείχνει το παγόβουνο και αδιαφορούν. Ούτε καν κάτι σαν "μα ποιό παγόβουνο;" Εκεί ακριβώς αγαναχτεί με τους "do nothing".

ΕΧΕΙ ΣΗΜΑΣΙΑ, βεβαίως, ότι αυτή η πολιτική θέση πήρε δύο φορές καθαρή πλειοψηφία εκλογική. Και έχασε ελάχιστα στην ενδιάμεση. Επί πλέον: την πρώτη φορά ήταν απολύτως άπειρος από εκλογικές διαδικασίες. Και την τρίτη, επανήλθε από ακραία δυσχερή θέση. Χώρια πώς γλύτωσε από δολοφονική επίθεση.

ΓΙΑ ΚΑΘΕ ΛΟΓΙΚΟ ΑΝΘΡΩΠΟ, προφανώς, όλα ανάγονται στο αν υπάρχει "παγόβουνο". Αν δεν υπάρχει, η πλανηταρχική αγανάκτηση παραπέμπεται για εξέταση. Αν υπάρχει "παγόβουνο", όμως, η επόμενη ψυχρή σκέψη είναι ψυχρή ερώτηση: ποιός νομίζει ότι θα γλυτώσει από αυτό το ναυάγιο;

Η ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΤΡΕΧΕΙ, ατυχώς. Ο πόλεμος με το Ιράν, είναι απελπιστικά κοντά στην καταστροφή του Ιράν. Το γνωστό "για πλάκα" του πλανητάρχη, δεν είναι αυτό που νομίζουν οι προχειρολόγοι. Δεν είναι ψευδαίσθηση, δεν είναι επικοινωνιακό τερτίπι, δεν είναι υπερβολή. Είναι τραγωδία. Ευθύνη.

ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ λένε κάτι ωμά αληθινό: "Αν τραβήξεις μαχαίρι και δεν το ματώσεις, το χώνεις εκειά που κατ' έχεις". Όσοι δεν θέλουν να δουν αυτό το μαχαίρι να ματώνει, λοιπόν, ίσως βρουν κάτι χρήσιμο στην παρούσα σκιαγράφηση. Κάτι, δηλαδή, που να χρησιμεύσει σε πράξεις για την αποτροπή αυτού του ναυαγίου.

Όχι για να κρύψουμε το "παγόβουνο", όμως, "κάτω από το χαλί".

 

Κόρινθος 3 Απριλίου 2026

 

*Κώστας Τζαναβάρας

σύμβουλος μηχανικός - συγγραφέας