Πέντε δεδομένα από τον πόλεμο (Φ. 1978)

 

*Του Άγγελου Συρίγου

3 Μαρτίου 2026

Ο ΜΠΙΣΜΑΡΚ έλεγε πως όταν πέφτει η πρώτη σφαίρα, αρχίζει η ομίχλη του πολέμου. Κανένας δεν ξέρει ποια θα είναι η κατάληξη.

Στην προκειμένη περίπτωση, όμως, υπάρχουν παράλληλα και μια σειρά από δεδομένα που πρέπει να έχουμε κατά νου, για να αντιληφθούμε καλύτερα τα όσα εκτυλίσσονται στη Μέση Ανατολή.

ΔΕΔΟΜΕΝΟ 1: Η σύγκρουση γίνεται διά αέρος, αφού οι Αμερικανοί και Ισραηλινοί δεν προτίθενται να στείλουν χερσαίες δυνάμεις.

Επομένως, ο πόλεμος θα διαρκέσει όσο υπάρχουν πύραυλοι και drones προς εκτόξευση από πλευράς Ιράν, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι αεροπορικές δυνατότητες ΗΠΑ-Ισραήλ είναι απεριόριστες από πλευράς πυρομαχικών.

Το πλέον ισχυρό ενδεχόμενο είναι η κυβερνητική λύση να προέλθει μέσα από τους κόλπους του καθεστώτος.

ΔΕΔΟΜΕΝΟ 2: Οι Ισραηλινοί ακολουθούν στο Ιράν το μοντέλο της Συρίας μετά την πτώση του καθεστώτος Άσαντ.

Μόλις κατέρρευσε το καθεστώς Άσαντ στη Συρία, οι Ισραηλινοί επί ημέρες βομβάρδιζαν στρατιωτικούς στόχους στο έδαφος της χώρας, καταστρέφοντας οποιαδήποτε στρατιωτική βάση, πολεμικά πλοία, ραντάρ, πυραύλους κ.λπ. υπήρχαν.

Σήμερα, η Συρία είναι μια χώρα στην οποία δεν υπάρχουν σοβαρά οπλικά συστήματα. Κάθε φορά που το νέο καθεστώς του προέδρου Σάρα (Τζολάνι) επιχειρεί να τοποθετήσει νέα όπλα, συνήθως με τη βοήθεια της Τουρκίας, αυτά καταστρέφονται σε ελάχιστο χρονικό διάστημα από τους Ισραηλινούς.

Το ίδιο προσπαθούν να κάνουν τώρα οι Ισραηλινοί στο έδαφος του Ιράν, παρότι το κράτος είναι πολύ πιο εκτεταμένο και έχει εξαιρετικά ψηλά βουνά. Προς το παρόν έχουν επικεντρωθεί στην καταστροφή όλων των οπλικών συστημάτων στο έδαφος του δυτικού και κεντρικού Ιράν.

ΔΕΔΟΜΕΝΟ 3: Αμερικανοί και Ισραηλινοί πολεμούν αυτή τη στιγμή από κοινού παρότι δεν συμφωνούν απαραιτήτως ως προς το τελικό αποτέλεσμα.

Οι Αμερικανοί επιθυμούν να υπάρξει στο Ιράν μια ηγεσία η οποία θα διακόψει το πυρηνικό πρόγραμμα, θα απομακρύνει τη χώρα από την επιρροή της Κίνας και της Ρωσίας και θα επιτρέψει σε αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες να εκμεταλλευτούν τους πλούσιους υδρογονάνθρακες της χώρας.

Οι Ισραηλινοί θα ήθελαν να υπάρξει κάτι τέτοιο, αλλά είναι εξίσου ικανοποιημένοι εάν το Ιράν εμπλακεί σε μια μακροχρόνια διαμάχη.

ΔΕΔΟΜΕΝΟ 4: Δεν υπάρχει αντιπολίτευση στο Ιράν. Αυτό έχει σοβαρές συνέπειες για την επόμενη ημέρα. Υπάρχουν δύο ενδεχόμενα.

Το πρώτο (και πλέον ισχυρό) ενδεχόμενο είναι η κυβερνητική λύση να προέλθει μέσα από τους κόλπους του καθεστώτος.

Σε ανάλογες περιπτώσεις την εξουσία αναλαμβάνει η πιο ισχυρή ομάδα μέσα στο καθεστώς. Τέτοιες ομάδες είναι οι Φρουροί της Επανάστασης και οι θρησκευτικοί λειτουργοί, οι αποκαλούμενοι μουλάδες.

Το δεύτερο ενδεχόμενο είναι να μπει η χώρα σε μια μακρά περίοδο εσωτερικών συγκρούσεων και αναταραχών. Το πρώτο ενδεχόμενο δεν αποκλείει το δεύτερο.

ΔΕΔΟΜΕΝΟ 5: Για να ασκήσεις σοβαρή εξωτερική πολιτική χρειάζεσαι και ισχυρό στρατό και ισχυρούς συμμάχους. Αυτή τουλάχιστον ήταν η συμβουλή του Νικολό Μακιαβέλι στον «Ηγεμόνα» του το 1513 και δείχνει να επιβεβαιώνεται σήμερα.

Το Ιράν έχει μείνει χωρίς συμμάχους. Αυτό φάνηκε και από την εφεκτική στάση της Κίνας και της Ρωσίας. Καταδίκασαν μεν φραστικά και έντονα (…) αλλά ως εκεί.

Αντιθέτως, το Ισραήλ εκτός από τη συμμαχία με τους Αμερικανούς έχει και την υποστήριξη αρκετών αραβικών κρατών. Αυτό έχει τη σημασία του για ένα κράτος που ξεκίνησε το 1948 έχοντας απέναντί του όλο τον αραβικό κόσμο.

*Ο Αγγελος Συρίγος είναι καθηγητής Διεθνούς Δικαίου & Εξωτερικής Πολιτικής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, βουλευτής ΝΔ στην Α΄ Αθηνών.

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στη ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ