Το "Φέρ' το" του Ακύλα θα εκπροσωπήσει την Ελλάδα στη φετινή Eurovision (Φ. 1974)

Προσέγγιση του τραγουδιού από τον φιλόλογο Αποστόλη Ζυμβραγάκη

 

«Φέρ’ το»: Η ακόρεστη φιλοδοξία ως θρησκεία της νεωτερικότητας.

Αν κάποιος αρχαιολόγος του μέλλοντος ανακάλυπτε τους στίχους του Ακύλα χωρίς κανένα άλλο πλαίσιο, ίσως τους περνούσε για ύμνο. Το «φέρ’ το», επαναλαμβανόμενο σαν μάντρα, θυμίζει αρχαία ικεσία· μόνο που ο θεός σήμερα είναι η αγορά, ο ναός το Instagram και η θυσία ο ίδιος ο εαυτός.

Η νεωτερικότητα αντικατέστησε τις μεταφυσικές υποσχέσεις με μία νέα: ότι η πληρότητα βρίσκεται εδώ, αρκεί να αποκτήσεις τα σωστά πράγματα. «Θέλω τόσα πολλά, που δεν είναι απτά». Η επιθυμία, ωστόσο, δεν αφορά τα αντικείμενα, αφορά αυτό που συμβολίζουν: δόξα, διάρκεια, αναγνώριση. Στη σύγχρονη κουλτούρα, αυτά μεταφράζονται σε ακολούθους, προβολή, χρήμα.

Η οικονομία μας στηρίζεται ακριβώς σε αυτή την ατέρμονη δίψα. Αν χορταίναμε, το σύστημα θα κατέρρεε. Τα yachts, τα ρολόγια, τα designer ρούχα δεν είναι πράγματα· είναι σύμβολα θέσης. Επιδεικτική κατανάλωση ως γλώσσα κύρους.

Κι όμως, στο κέντρο του τραγουδιού υπάρχει μια ρωγμή: «Κοίτα μαμά… όσα στερηθήκαμε». Η υπερβολή δε γεννιέται από απληστία, αλλά από έλλειψη. Η επιθυμία γίνεται αντιστάθμισμα ενός παλιού κενού. «Αγοράζω να κλείσω κενά», εξομολογείται ο δημιουργός, σε έναν από τους πιο ειλικρινείς στίχους της trap μουσικής.

Ομώς, η θεωρία της προσκόλλησης μας λέει ότι τα πρώιμα κενά — η ανασφάλεια, η στέρηση, η αίσθηση ότι «μας λείπει κάτι» — δε γεμίζουν ποτέ με υλικά αγαθά. Μπορείς να αγοράσεις χίλια σπίτια, αλλά η θέρμη του σπιτιού που δεν είχες δεν πωλείται.

Κι αυτό ο Ακύλας το ξέρει, γι' αυτό δηλώνει με αυτοσαρκασμό: «Βέβαια, αν κερδίσω». Η επιτυχία είναι απλώς ένα όνειρο. Η γενιά που μεγάλωσε μέσα στην αβεβαιότητα των μνημονίων ξέρει ότι πολλά από όσα επιθυμεί ίσως μείνουν εικόνες σε οθόνες.

Τελικά, το «φέρ’ το» είναι ταυτόχρονα ύμνος και διάγνωση. Από τον Εκκλησιαστή μέχρι τον Βούδα και τον Επίκουρο, η ανθρώπινη ιστορία επαναλαμβάνει την ίδια αλήθεια: η δίψα δε σβήνει με περισσότερα αντικείμενα. Αλλάζουν οι βιτρίνες, όχι το κενό.

Το «φέρ’ το» δεν είναι απλώς αίτημα για πλούτο. Είναι η αρχαιότερη ανθρώπινη κραυγή: δώσε μου κάτι που θα με κάνει να νιώσω αρκετός. Και τρεις χιλιάδες χρόνια μετά, ακόμη ψάχνουμε...