ΜΕ ΤΟ ΘΑΡΡΟΣ ΤΗΣ ΓΝΩΜΗΣ (Φ. 1971)

 

 

     Βαγγέλης Δ. Κόκκινος, ο νεότερος *

 

To 2026 ήδη αναδιαμορφώνει τον κόσμο

Ο Ιανουάριος του 2026 βρίσκεται στη δύση του, ωστόσο μια κρίσιμη χρονιά μόλις άρχισε. Η πολιτική, οικονομική και τεχνολογική πορεία του κόσμου καθορίζεται πια από οριοθετημένα σημεία καμπής σε πολυεπίπεδους κλάδους. Δεν πρόκειται για αφηρημένους κινδύνους, αλλά για μετρήσιμες αλλαγές με αλυσιδωτές συνέπειες για τη διακυβέρνηση, τις αγορές και την παγκόσμια σταθερότητα.

Στις 27 Ιανουαρίου, το Bulletin of the Atomic Scientists μετακίνησε το Ρολόι της Αποκάλυψης στα 85 δευτερόλεπτα πριν από τα μεσάνυχτα, πιο κοντά από ποτέ, επικαλούμενο τις κλιμακούμενες εντάσεις μεταξύ των πυρηνικών δυνάμεων, τα ασταθή πλαίσια ελέγχου των όπλων, τις συγκρούσεις στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή, καθώς και τις ανεξέλεγκτες απειλές από τη ραγδαία εξέλιξη της Τεχνητής Νοημοσύνης. Αυτή η συμβολική απόφαση υπογραμμίζει τον τρόπο με τον οποίο συγκλίνουν πολλαπλοί παράγοντες κινδύνου στην παρατηρήσιμη γεωπολιτική και τεχνολογική δράση.

Ταυτόχρονα, τα κέρδη των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών αυτή την εβδομάδα — με επικεφαλής τη Microsoft και τη Meta — εξετάζονται ως δοκιμασίες της «ιστορίας ανάπτυξης» της τεχνητής νοημοσύνης. Οι επενδυτές δεν αναρωτιούνται πλέον αν η τεχνητή νοημοσύνη έχει σημασία, αλλά αν οι οικονομικές αποδόσεις δικαιολογούν τις τεράστιες επενδύσεις και την κανονιστική αβεβαιότητα που σκιάζουν πλέον αυτές τις εταιρείες.

Το 56ο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, που ολοκληρώθηκε αυτή την εβδομάδα, αποκρυστάλλωσε μια άλλη πραγματικότητα: οι παγκόσμιες ελίτ αγωνίζονται να συνεργαστούν σε έναν πιο αμφισβητούμενο κόσμο, χωρίς κανένα σαφές πρότυπο. Οι συζητήσεις κυμάνθηκαν από την υπεύθυνη ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης έως τις διαταραγμένες διατλαντικές σχέσεις σε θέματα εμπορίου και ασφάλειας, αντανακλώντας τις εκκολαπτόμενες γεωπολιτικές ανακατατάξεις και την αποδόμηση της τρέχουσας τάξης των πραγμάτων.

Ίσως το πιο εντυπωσιακό είναι τα απτά γεωπολιτικά σημεία ανάφλεξης που εμφανίστηκαν στις αρχές του 2026. Η διπλωματική κρίση στη Γροιλανδία, που προκλήθηκε από τις απειλές των ΗΠΑ να προσαρτήσουν το έδαφος, ανάγκασε τους πολιτικούς ηγέτες να αναθεωρήσουν δημόσια τη στάση τους και αποκάλυψε βαθιές ρωγμές στις σχέσεις ΝΑΤΟ-ΕΕ. Εν τω μεταξύ, η αυταρχική καταστολή και οι πολιτικές αναταραχές στο Ιράν έχουν οδηγήσει σε διακοπές του διαδικτύου και σε παρεμβολές στρατιωτικού επιπέδου στις επικοινωνίες των πολιτών, καταδεικνύοντας πώς η κρατική εξουσία και η ψηφιακή υποδομή αλληλεπιδρούν σε πραγματικό χρόνο για να διαμορφώσουν τα πολιτικά αποτελέσματα.

Οι οικονομικοί δείκτες δείχνουν μια παγκόσμια αγορά που βαδίζει σε μια επισφαλή ισορροπία. Έρευνες μεταξύ κορυφαίων οικονομολόγων αποκαλύπτουν προσδοκίες για επιβράδυνση της ανάπτυξης φέτος, επίμονες ανησυχίες για το χρέος και έντονα διχασμένες προβλέψεις για τις μετοχές που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη, ενισχύοντας τους φόβους για οικονομική επιβράδυνση.

Στον εταιρικό και νομικό τομέα, οι προβλέψεις για παγκόσμιες διαφορές υπογραμμίζουν τον τρόπο με τον οποίο η γεωπολιτική αποτελεί πλέον επιχειρηματικό κίνδυνο εφάμιλλο της κυβερνοασφάλειας και των ρυθμιστικών ερευνών, αναγκάζοντας τις εταιρείες να προβαίνουν σε αντισταθμίσεις κινδύνου σε διάφορες δικαιοδοσίες και πολιτικά καθεστώτα.

Επομένως, τα διακυβεύματα του 2026 αποτελούν επιλογές κρατικών και εταιρικών δρώντων που μεταβάλλουν τον κόσμο όπως τον γνωρίζουμε. Πώς τα κράτη και οι αγορές διαχειρίζονται την ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης χωρίς διακυβέρνηση, πώς οι συμμαχίες αντέχουν στις πιέσεις των συναλλαγών και των αναθεωρητικών τάσεων, πώς η οικονομική ανάπτυξη αλληλεπιδρά με τη γεωπολιτική πολυπλοκότητα. Δεν φτάσαμε απλώς σε ένα νέο έτος, αλλά βιώνουμε μια αναδιάταξη, τα αποτελέσματα της οποίας θα καθορίσουν την αρχιτεκτονική της εξουσίας, της ευημερίας και του κινδύνου αυτής της δεκαετίας.

 

*Ο Ευάγγελος Δ. Κόκκινος, ο νεότερος, είναι δημοσιογράφος, γεωοικονομικός αναλυτής και τελειόφοιτος Οικονομικών και Χρηματοοικονομικών επιστημών στο Αγγλικό Πανεπιστήμιο του Derby.