Η μοναδικότητα του Αποστόλου Παύλου στην Χριστιανική Εκκλησία (Φ. 1993)

 

 

Του Αλεξάνδρου Π. Κωστάρα * 

 

Εβδομάδα των Αγίων Αποστόλων η τρέχουσα εβδομάδα και φυσικό είναι να αφιερώσουμε ακόμη μια χρονιά μερικές σκέψεις στον κατ’ αυτήν εορτάζοντα  (29/6) Απόστολο Παύλο μαζί με τον Απόστολο Πέτρο.

Ο Απόστολος Παύλος συγκεντρώνει πολλά στοιχεία επάνω του, που συνθέτουν την μοναδικότητα που έχει στους κόλπους της χριστιανικής Εκκλησίας. Κατ’ αρχάς πρέπει να λεχθεί, για να μη λησμονούμε το βασικότερο στοιχείο, που χαρακτηρίζει τον «Πρώτον μετά τον Ένα», ότι ο Απόστολος Παύλος δεν υπήρξε Μαθητής του Χριστού. Γι’ αυτό και δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των 12, που έλαβαν την επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος κατά την ημέρα της Πεντηκοστής. Ο Φαρισαίος κατά την καταγωγή, Σαούλ, όχι μόνο δεν υπήρξε Μαθητής του Χριστού, αλλά αντιθέτως διετέλεσε απηνής διώκτης του Χριστιανισμού. Είναι καταγεγραμμένη στην ιστορία η συμμετοχή του σε πολλές πράξεις θανάτωσης οπαδών του Εσταυρωμένου Ναζωραίου. Χαρακτηριστικότερη από όλες αυτές τις πράξεις είναι η συμμετοχή του στον λιθοβολισμό του Πρωτομάρτυρα Στεφάνου, έστω και με δευτερεύοντα ρόλο, αφού κρατούσε τα ρούχα των λιθοβολιστών του Στεφάνου. Η πράξη αυτή αποκαλύπτει την ιδιαιτερότητα, που έχει η Χριστιανική Εκκλησία, η οποία μπορεί να χαρίζει τον Φωτοστέφανο της Δόξης τόσο στα θύματα ενός φονιά, όπως ήταν πρωτίστως ο Στέφανος, όσο και στον ίδιο τον φονιά, όπως ήταν ο διώκτης Σαούλ, ο οποίος μετανόησε για τις πράξεις του και μεταμορφώθηκε στον κορυφαίο Απόστολο Παύλο μετά το όραμα της Δαμασκού (βλ. σχετ. Πράξεις κεφ. κβ΄.στιχ. 6 επ.).

Μήπως το ίδιο δεν συνέβη και με τον εκ δεξιών του Χριστού συσταυρωθέντα Ληστή, ο οποίος μετανόησε για τις πράξεις του επί του Σταυρού και ανεφώνησε την περίφημη σωτήριον ομολογίαν του προς τον Θεάνθρωπο Ιησού: «Μνήσθητί μου, Κύριε, όταν έλθης εν τη Βασιλεία Σου». Ο ληστής υπήρξε ο πρώτος πολίτης του Παραδείσου μετά την Ανάσταση του Χριστού, όπου συναντήθηκε προφανώς με τα θύματά του. Έτσι λοιπόν Στέφανος και Παύλος μετά τον θάνατό τους ευρίσκονται μαζί στους κόλπους του Θεού στην Βασιλεία των Ουρανών, μολονότι στην γη ο ένας εξ αυτών, ο Στέφανος, υπερασπίσθηκε με την ζωή και τις πράξεις του την Βασιλεία των Ουρανών, ενώ ο άλλος, ο Σαύλος, την επολέμησε αρχικά, για να την υπερασπισθεί εν συνεχεία μέχρι θανάτου μετά την μεταμόρφωσή του σε Παύλο.

Το άλλο στοιχείο της μοναδικότητας του Αποστόλου Παύλου είναι ότι, σε αντίθεση με όλους τους άλλους Αποστόλους, ο Παύλος υπήρξε Απόστολος των Εθνών, αφού διέδωσε το μήνυμα του Ευαγγελίου σε όλα τα τότε γνωστά έθνη, όχι μόνο με τις επιστολές του σε αυτά, αλλά και με την προσωπική επικοινωνία του με τους λαούς τους, δεδομένου ότι επισκέφθηκε τα περισσότερα από αυτά πεζοπορώντας με τους συνοδοιπόρους του, παρά τους αναρίθμητους κινδύνους που διέτρεχε στις μεταβάσεις του, κινδύνους τους οποίους περιγράφει λεπτομερώς στην Β΄ προς Κορινθίους Επιστολήν του: «Υπό Ιουδαίων πεντάκις τεσσαράκοντα παρά μίας έλαβον. Τρις εραβδίσθην, άπξ ελιθάσθην, τρις εναύγησα, νυχθημερόν εν τω βυθώ πεποίηκα. Οδοιπορίαις πολλάκις, κινδύνοις ποταμών, κινδύνοις ληστών, κινδύνοις ληστών, κινδύνοις εκ γένους, κινδύνοις εξ εθνών, κινδύνοις εν πόλει, κινδύνοις εν ερημία. Κινδύνοις εν θαλάσση, κινδύνοις εν ψευδαδέλφοις  (κεφ. α΄, στιχ. 7 επ., κεφ ια΄, στιχ. 23 επ. ). Παντού τον κατεδίωκε ο κίνδυνος της συλλήψεως και της φυλακίσεώς του. Όχι μόνον από τους εθνικούς, αλλά και από τους ίδιους τους Ιουδαίους, αφού είχε αποσκιρτήσει από την παραδοσιακή πίστη τους. Στην Κόρινθο λ.χ., η οποία στα μέσα του 1^ου μ.Χ αιώνος, όταν την επισκέφθηκε ο Παύλος, ήταν Ρωμαϊκή Επαρχία με έπαρχο τον Γαλλίωνα, εκπρόσωποι της Εβραϊκής Κοινότητας επσκέφθηκαν τον Γαλλίωνα και τού εζήτησαν να συλλάβει και να φυλακίσει τον Παύλο, διότι εκήρυττε επικίνδυνες ανατρεπτικές θεωρίες. Ο Γαλλίων αρνήθηκε να συμμορφωθεί με το αίτημα της Εβραϊκής Κοινότητας, αφ’  ενός μεν, διότι οι φερόμενες ως ανατρεπτικές θεωρίες του Παύλου εστρέφοντο κατά της θρησκείας των Εβραίων και όχι κατά της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, αφ’ ετέρου δε, διότι  ο Παύλος ήταν Ρωμαίος πολίτης. Επομένως και εξ αυτού του λόγου απηγορεύετο η σύλληψή του.

Ας μη λησμονούμε την εμφάνιση του Χριστού στην Γαλιλαία μετά την Ανάστασή Του και την συνάντηση με τους Μαθητές Του, στους οποίους είπε: «Εδόθη μοι πάσα εξουσία εν ουρανώ και επί γης. Πορευθέντες ουν μαθητεύσατε πάντα τα Έθνη βαπτίζοντες αυτούς εις το Όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος, διδάσκοντες αυτούς τηρείν πάντα όσα ενετειλάμην υμίν. Και ιδού εγώ μεθ’ υμών ειμί πάσας τας ημέρας έως της συντελείας του αιώνος» (Ματθ. κεφ. κη΄, στιχ. 18-20 ). Παρ’ όλα αυτά μόνον ο Παύλος ακολούθησε την προτροπή του Κυρίου και εστράφη στα έθνη, αν και δεν ήταν αρχικά Μαθητής του Χριστού.   

Ένα πραιτέρω στοιχείο μοναδικότητας, που μάς προβάλλει ο Απόστολος Παύλος είναι η διδακτική του δρστηριότητα στην βάση της διδασκαλίας του Χριστού (στοιχείο που δεν απαντάται στους άλλους Αποστόλους) και η παιδαγωγική του δεινότητα κατά την εξειδίκευση του λόγου του Θεανθρώπου στις διάφορες περιπτώσεις της κοινωνικής συμβίωσης, που σφυρηλατούν, στους κρίσιμους  «αρμούς» αυτής της συμβίωσης, την άλλη κοινωνία, που θέλησε να διαμορφώσει με την σχετική Διδαχή του ο Χριστός. Αντιπροσωπευτικό παράδειγμα της διδακτικής δραστηριότητας του Αποστόλου Παύλου προς αυτή την κατεύθυνση αποτελεί η ενασχόλησή του με την εξειδίκευση του Νόμου της χριστιανικής Αγάπης, η ενασχόλησή του δηλ  με τις ιδιότητες που πρέπει να έχει ορισμένη συμπεριφορά, για να μπορεί να υπαχθεί στον Νόμο της Αγάπης του Χριστού. Ο Χριστός βεβαίως, όταν μάς επιτάσσει να αγαπάμε τον πλησίον όπως τον εαυτόν μας και να αγαπάμε επίσης ακόμη και τους εχθρούς μας, μάς δίνει απλώς το περίγραμμα του Νόμου της Αγάπης, όπως την εδίδαξε ο Ίδιος. Ο Απόστολος Παύλος όμως, όπως προκύπτει από τον Ύμνο της Αγάπης, που συνέθεσε και αποτελεί περιεχόμενον της Α΄ προς Κορινθίους Επιστολής του (κεφ. ιγ΄) αναφέρει λεπτομερώς, μια προς μια, όλες τις περιπτώσεις, οι οποίες αφ’ ενός ουδεμία σχέση έχουν με την αγάπη και αφ’ ετέρου πολλές άλλες, που επιμαρτυρούν την αρετή της αγάπης υπογραμμίζοντας το χαρακτηριστικό γνώρισμα, που έχει κάθε μία από αυτές.

Τέλος ο Απόστολος Παύλος, όπως έχω τονίσει και με άλλη ευκαιρία, έχει «πολεοδομήσει» όλες τις διαδρομές της ζωής μας μέσα στην κοινωνία βάζοντας στις «διασταυρώσεις» τους με τα άλλα μέλη της οικογενείας μας, καθώς και με τους άλλους συνανθρώπους μας στον κοινωνικό μας περίγυρο τις ενδεδειγμένες προειδοποιητικές ή απαγορευτικές «πινακίδες».       

  

*O Αλέξανδρος Π.Κωστάρας, είναι

Ομότιμος Καθηγητής Νομικής Σχολής Πανεπιστημίου Θράκης